КО́МПЛЕКС (ад лац. complexus сувязь, спалучэнне) ў псіхалогіі, злучэнне асобных псіхічных працэсаў у цэлае, якое адрозніваецца ад сумы сваіх элементаў. У такім сэнсе паняцце К. выкарыстоўвалі прадстаўнікі розных псіхал. канцэпцый і тэорый. Яго сутнасць спецыфічна тлумачылася ў псіхааналізе З.Фрэйда, які разглядаў К. як групу разнародных псіхічных працэсаў, аб’яднаных адзіным моцным эмацыянальным перажываннем — афектам. Фрэйд вылучаў т.зв. К. Эдыпа, які ўзнікае ў раннім дзяцінстве і праяўляецца ў непрыхільных адносінах дзіцяці да аднаго з бацькоў свайго полу і эратычнай прыхільнасці да другога процілеглага полу. У індывідуальнай псіхалогіі А.Адлера выкарыстоўваліся паняцці «К. непаўнацэннасці» (глыбокае ўсёпаглынальнае пачуццё ўласнай фіз. ці псіхал. непаўнацэннасці ў параўнанні з інш. людзьмі) і «К. перавагі» (тэндэнцыя перабольшваць сваю асабістую значнасць). К.Г.Юнг у сваёй аналітычнай псіхалогіі лічыў К. своеасаблівым цэнтрам душэўнага жыцця кожнага чалавека, адносна аўтаномным псіхічным утварэннем, якое складаецца з разнастайных (найчасцей неўсвядомленых) эмоцый, пачуццяў і значна ўплывае на свядомасць і дзейнасць людзей. Нярэдка К. выклікаюць разнастайныя адхіленні ў паводзінах чалавека, што праяўляецца ў памылковых дзеяннях, у неўратычных рэакцыях, неадчэпных ідэях і інш.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Súperlativm -s, -e грам. найвышэ́йшая ступе́нь;
◊
in ~en spréchen*перабо́льшваць, перавялі́чваць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
overdo
[,oʊvərˈdu:]
v., -did, -done, -doing
1) рабі́ць празь ме́ру, перастара́цца
2) перабо́льшваць
3) перасма́жваць, перапяка́ць; перава́рваць
4) ператамля́ць, стамля́ць; мардава́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
überspítzenvt
1) зана́дта завастра́ць
2) перан.перабо́льшваць, утры́раваць, перабіра́ць (у чым-н.); перагіна́ць па́лку
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
áuftragen*vt
1) даруча́ць
2) падава́ць на стол
3) нано́сіць
4) зно́шваць;
◊
dick ~перабо́льшваць, згушча́ць фа́рбы
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ballyhoo
[ˈbælihu:]1.
n., pl. -hoos
шумі́ха f.; шум-гам, шу́му-га́му m., крык -у m.
2.
v., -hooed, -hooing
1) узьніма́ць шумі́ху
2) перабо́льшваць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
карыкату́ра
(іт. caricatura, ад лац. caricare = перагружаць, перабольшваць)
1) сатырычны паказ з’яў рэчаіснасці ў мастацкай літаратуры, кіно, тэатры, на эстрадзе, а таксама малюнак каго-н., чаго-н. у падкрэслена смешным выглядзе;
2) перан. смешнае, недасканалае падабенства да каго-н., чаго-н.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
мусі́раваць чу́ткі Gerüchte bréittreten*, Gerüchte an die gróße Glócke hängen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
карыкату́ра
(іт. caricatura, ад лац. caricare = перагружаць, перабольшваць)
1) сатырычны паказ з’яў рэчаіснасці ў мастацкай літаратуры, кіно, тэатры, на эстрадзе, а таксама малюнак каго-н., чаго-н. у падкрэслена смешным выглядзе;
2) перан. смешнае, вартае жалю падабенства да чаго-н.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)