які́-ніякі́, род. яко́га-ніяко́га мест. неопр., разг. ко́е-како́й, кой-како́й; како́й ни есть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Тэза́ўрус ‘поўны тлумачальны слоўнік’ (ТСБМ), ст.-бел. тезаврусъ ‘тс’: в книгахъ тезаврусъ, то есть скарбом называють (1595 г., ГСБМ). Запазычана з лац. thesaurus, зафіксаванага ў лацінскамоўных тэкстах ВКЛ як ‘скарб, каштоўнасць, маёмасць’ (Жлутка, 335) з с.-грэч. θησαυρος ‘скарб, каштоўнасць, сховішча’. Значэнне ‘кніга, слоўнік’, відаць, пераноснае ад ‘тое, што запісана, улічана’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
уе́сці сов.
1. смочь есть;
тако́е салёнае, што не ўясі́ — тако́е солёное, что не смо́жешь есть;
2. уе́сть, уязви́ть, уколо́ть;
ну і ўеў жа я яго́ сяго́ння! — ну и уе́л (уязви́л, уколо́л) же я его́ сего́дня!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
далуза́ць сов.
1. (окончить очистку от скорлупы, кожуры) долущи́ть;
2. (окончить есть орехи, семечки и т.п.) догры́зть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
далу́зваць несов.
1. (оканчивать очистку от скорлупы, кожуры) долу́щивать;
2. (оканчивать есть орехи, семечки и т.п.) догрыза́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хоте́ние разг. хаце́нне, -ння ср.; (желание) жада́нне, -ння ср.;
◊
на вся́кое хоте́нье есть терпе́нье посл. на ўся́кае хаце́нне ёсць цярпе́нне.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кармі́цца несов.
1. (есть) корми́ться; пита́ться;
2. (содержать себя) корми́ться;
3. страд. корми́ться; пита́ться;
◊ к. акры́дамі — пита́ться акри́дами
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сло́дыч ж., прям., перен., разг. сла́дость;
така́я с., е́сці немагчы́ма — така́я сла́дость, есть невозмо́жно;
с. адпачы́нку — сла́дость о́тдыха
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Е́сці (ТСБМ). Рус. есть, укр. їсти, ст.-рус. ѥсти, ст.-слав. ѥсти, балг. ям, серб.-харв. је̏сти, славен. jésti, чэш. jísti, славац. jesť, польск. jeść, в.-луж. jěsć, палаб. jest і інш. Прасл. ěsti, ědmь ∼ літ. ė́du, ė́sti ’есці, прагна есці’. І.‑е. *ēd (ст.-інд. ádmi, хец. e‑itmi, лац. edo). Для балта-слав. стану характэрна падаўжэнне каранёвага e (Покарны, I, 287–288, Ваян, III, 452).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
насчи́тываться возвр., страд. налі́чвацца, наліча́цца;
насчи́тывается (име́ется, есть) налі́чваецца, ёсць;
в го́роде насчи́тывается де́сять клу́бов у го́радзе налі́чваецца (ёсць) дзе́сяць клу́баў.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)