абадра́цца, абдзяру́ся, абдзярэ́шся, абдзярэ́цца; абдзяро́мся, абдзераце́ся, абдзяру́цца; абдзяры́ся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Аблупіцца (пра кару дрэва).
2. Пакрыцца драпінамі.
А. ў лесе.
Сцены абадраліся.
3. Знасіць вопратку, абутак (разм.).
Абадраўся хлопец зусім.
|| незак. абдзіра́цца, -а́ецца (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
ко́пія, -і, мн. -і, -пій, ж.
1. Дакладнае ўзнаўленне, паўтарэнне чаго-н., зробленае з арыгінала; новы экзэмпляр.
К. карціны.
Зняць копію з пасведчання аб нараджэнні.
2. перан. Пра каго-н. (што-н.), вельмі падобнага да другога (на другое).
Сын — к. свайго бацькі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
ле́вы, -ая, -ае.
1. Размешчаны з боку левай рукі, па левы бок.
Л. бераг.
2. Палітычна радыкальны ці больш радыкальны, чым іншыя.
Газеты левага кірунку.
3. Пабочны або незаконны ці атрыманы нелегальным шляхам (пра заробак, тавар і інш.).
Л. рэйс.
Левыя грошы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
любо́ў, -бві і -бо́ві, ж.
1. Пачуццё сардэчнай прыхільнасці, адданасці каму-, чаму-н.
Л. да радзімы.
Мацярынская л.
2. Схільнасць, цяга да чаго-н.
Л. да музыкі.
3. Тое, што і каханне, а таксама пра чалавека, які выклікае гэта пачуццё.
Мая л.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
пака́зчык, -а, мн. -і, -аў, м.
1. У матэматыцы: паказчык ступені — лічбавае або літарнае абазначэнне, якое паказвае ступень, у якую ўзводзіцца дадзены лік або выраз.
2. Тое, па чым можна меркаваць пра развіццё і ход чаго-н.
Паказчыкі высокай культуры і адукаванасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
ператапі́ць¹, -таплю́, -то́піш, -то́піць; -то́плены; зак., што.
1. Апрацаваць тапленнем.
П. сала.
2. Празмерна адтапіць моцным награваннем (пра кіслае малако).
|| незак. перато́пліваць, -аю, -аеш, -ае і ператапля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. перато́пліванне, -я, н. і перато́пка, -і, ДМ -пцы, ж. (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
прабудзі́цца, -буджу́ся, -бу́дзішся, -бу́дзіцца; зак.
1. Тое, што і прачнуцца (кніжн.).
П. ад сну.
Прырода прабудзілася (перан.).
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Узнікнуць, з’явіцца (пра пачуцці, жаданні і пад.; высок.).
|| незак. прабуджа́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
|| наз. прабуджэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
прамяня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е; -я́ны; зак., каго-што.
1. Тое, што і абмяняць.
П. быка на індыка (прымаўка пра абмен дрэннага на яшчэ горшае).
2. Аддаць перавагу каму-, чаму-н.
Не прамяняю самасад ні на якія цыгарэты.
|| незак. праме́ньваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
радо́к, -дка́, мн. -дкі́; -дко́ў, м.
1. гл. рад¹.
2. Частка тэксту або асобныя словы, літары, іншыя знакі, надрукаваныя ці напісаныя ў адну лінію.
Р. верша.
◊
Радок у радок — даслоўна, літаральна (спісаць, сказаць і пад.).
Чытаць паміж радкоў — здагадваючыся пра скрыты сэнс напісанага.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
разгалінава́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ну́ецца; зак.
1. Даць галіны (пра расліны).
Разгалінавалася сасна.
2. перан. Раздзяліцца на некалькі частак, ліній, напрамкаў, якія ідуць з аднаго пункта ў розныя бакі.
|| незак. разгаліно́ўвацца, -аецца і разгаліня́цца, -я́ецца.
|| наз. разгалінава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)