1) (a – на пытанне «куды́?», D – на пытанне «дзе?») пад
~ dem Tisch — пад стало́м
~ den Tisch — пад стол; сяро́д, памі́ж
er saß ~ den Zú- schauern — ён сядзе́ў памі́ж [сяро́д] гледачо́ў
2) (D) ніжэ́й, ме́ней, менш
etw. ~ dem Preis verkáufen — прада́ць што-н. ніжэ́й цаны́
nicht ~ zehn Jáhren — не маладзе́й за дзе́сяць гадо́ў
3) (D) пры, з, пад
~ der Bedíngung — пры ўмо́ве, з умо́вай
~ Tränen — са сляза́мі, з пла́чам
4) пры, y час(д)
~ Wílhelm I. — пры Вільге́льме Пе́ршым
5) ад (з прычы́ны)
~ der Hítze léiden* — паку́таваць [марне́ць] ад спёкі
II
a (ужываецца толькі ў поўных формах)
1) ніжэ́йшы
die ~e Stúfe — ніжэ́йшая ступе́нь адука́цыі
die ~en Schúlklassen — пачатко́выя [мало́дшыя] кла́сы
2) ні́жні
die ~e Élbe — ні́жняе цячэ́нне Лльбы
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Ро́з- — прыстаўка, адпавядае раз- (гл.) у націскной пазіцыі, ст.-бел.роз — ужывалася не толькі пад націскам, але і не пад націскам: роздѣлохъ (1432), розсказуемъ (1497), розумети (1588). Паводле Карскага (1, 95), гэта супадае «с показаниями тех памятников древнерусского языка, на которых менее заметно церковнославянское влияние».
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Пэ́ртыкі ’калкі, на якія вешалі калыску ў полі’ (трак., Сл. ПЗБ). Нагадвае польск.pręciki ’пруткі, кіёчкі’, памянш. ад pręt ’кіёк’, гл. прут ’тс’; пачатак слова, магчыма, трансфармаваны пад уплывам літоўскіх слоў тыпу perti̯s ’даўгавязы’, perti̯sti ’расцягнуцца’ і пад. Міжмоўная інавацыя на беларуска-літоўска-польскім сумежжы?
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
crunch
[krʌntʃ]1.
v.t.
хрумста́ць; разду́шваць (з трэ́скам)
2.
v.i.
хрусьце́ць; рыпе́ць
The snow crunched under our feet — Сьнег хрусьце́ў пад нага́мі
3.
n.
1) хрумста́ньне n.
2) рыпе́ньне n.
3) Sl. выраша́льная ста́дыя
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
underground
1.[,ʌndərˈgraʊnd]
adv.
1) пад зямлёю
2) тае́мна, падпо́льна
2.
adj.
1) падзе́мны
2) тае́мны, падпо́льны
3.[ˈʌndərgraʊnd]
n.
1) падзяме́льле n.
2) esp.Brit. падзе́мка f., мэтро́n.
3) падпо́льная арганіза́цыя; падпо́льле n.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
◎ Надзе́жка ’накідка’ (лоеў., Мат. Гом.). Ад надзець ’апрануць, накінуць’ пад уплывам адзёжка ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Някры́тая ’яўная бяда, бачная небяспека’ (Нас.). Тубуізаваная назва, параўн. нялёгкая, нячыстая і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Расплінтава́ць ’разраўняць, ачысціць паверхню зямлі, балота і пад.’ (ТСБМ). Да плінтаваць, плянтаваць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Рэ́ка ’рака’ (ашм., Сл. ПЗБ). Націск пад уплывам польск.rzeka ’тс’, гл. рака́.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Слізо́рак, слізо́рык ‘сцізорык’ (Нас., Варл.). Гл. сцізорык; ‑л‑, магчыма, пад уплывам слізкі (гл.).