учапі́ цца , учаплю́ ся, учэ́ пішся, учэ́ піцца; зак.
1. за каго-што , у каго-што . Моцна ўхапіцца за каго-, што -н. або ўплесціся за што -н. , у што -н.
У. за борт машыны.
У. ў валасы.
2. за што . Зачапіцца за што -н.
Кручок вуды ўчапіўся за водарасці.
3. чым за што . Закрануць што -н. у час руху.
У. воссю калёс за шула варот.
4. перан. , за што . Тое, што і ухапіцца (у 2 знач. ).
У. за думку.
5. за кім-чым . Далучыцца самавольна, без папярэдняй згоды да тых, хто ідзе куды-н.
За намі ўчапіўся сабака.
|| незак. учэ́ плівацца , -аюся, -аешся, -аецца (да 1 і 4 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
-граф
(гр. grapho = пішу)
другая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае асобу, што піша, або прыбор, што запісвае.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
КУПІДО́ Н (ад лац. cupido моцнае захапленне, палкасць),
у старажытнарымскай міфалогіі бог кахання; тое, што Амур .
т. 9, с. 36
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ублы́ таць , ублы́ тваць
1. (заблытаць што -н. у чым -н. ) é inflechten* vt ;
2. (абматаць , увязаць ) umwí ckeln vt (чым -н. mit D ), ú mbinden* vt , um etw. (A ) bí nden* ;
3. перан. (уцягнуць , умяшаць у што -н. ) verwí ckeln vt , verstrí cken vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
напо́ мніць
1. er¦í nnern vt (што -н. , аб чым -н. an A ) ins Gedächtnis rú fen* ; má hnen vt (засцерагаць );
2. (здацца падобным на каго -н. , што -н. ) an j-n , an etw. erí nnern; j-n , etw. im Gedächtnis wá chrufen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
уве́ сці , увяду́ , увядзе́ ш, увядзе́ , увядзём, уведзяце́ , увяду́ ць; увёў, увяла́ , -ло́ ; увядзі́ ; уве́ дзены; зак.
1. каго-што ў што . Прымусіць увайсці, прывесці куды-н.
У. войскі ў горад.
У. карову ў хлеў.
2. што ў што . Уліць, упусціць, умяшаць унутр чаго-н.
У. глюкозу.
3. каго-што ў што . Уключыць у што -н. , зрабіць дзейным або ўжывальным.
У. ў бой новыя сілы.
У. канал у эксплуатацыю.
У. мяч у гульню.
4. каго (што ) у што . Уцягнуць у што -н. ; прычыніць каму-н. што -н.
У. ў выдаткі.
У. ў грэх.
5. каго (што ) у што . Дапамагчы асвоіцца з чым-н. , азнаёміць.
У. ў свае планы.
6. што . Устанавіць, пакласці пачатак чаму-н.
У. самаабслугоўванне.
У. надзвычайнае становішча.
|| незак. уво́ дзіць , -джу, -дзіш, -дзіць.
|| наз. увядзе́ нне , -я, н. і уво́ д , -у, М -дзе, м. (да 1 і 3 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усадзі́ ць , усаджу́ , уса́ дзіш, уса́ дзіць; уса́ джаны; зак.
1. што ў што . Уваткнуць з сілай (а таксама трапіць снарадам, куляй у што -н. ; разм. ).
У. рыдлёўку ў зямлю.
У. кулю ў лоб.
2. што ў што . Усунуць унутр чаго-н.
У. руку ў ваду.
3. каго (што ). Прымусіць або памагчы сесці.
У. гасцей.
4. каго (што ) за што і з інф. Прапанаваць сесці, даўшы які-н. занятак, прымусіць рабіць што -н.
У. за піяніна.
У. чытаць.
5. што ў што . Пасадзіць пячыся (разм. ).
У. хлеб у печ.
6. што чым . Саджаючы (расліны), заняць якую-н. прастору.
У. градку кветкамі.
7. перан. , што і чаго ў што . Расходаваць, патраціць (сродкі, грошы; разм. ).
У. многа грошай у будаўніцтва.
|| незак. уса́ джваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. уса́ джванне , -я, н. (да 1, 3, 4 і 6 знач. ) і уса́ дка , -і, Д М -дцы, ж. (да 6 знач. ; разм. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зря нареч. , разг. дарэ́ мна, дарма́ , ма́ рна;
◊
почём зря прост. ні на што не зважа́ ючы;
руга́ ть почём зря ла́ яць, ні на што не зважа́ ючы;
заче́ м зря говори́ ть наво́ шта дарэ́ мна гавары́ ць;
зря потеря́ ть вре́ мя дарэ́ мна (ма́ рна) стра́ ціць час, змарнава́ ць час;
ну, э́ то уж зря! ну, гэ́ та дарэ́ мна!
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
предпринима́ ть
1. (начинать) пачына́ ць, распачына́ ць; (браться за что-л.) бра́ цца (за што ) ; (организовать) арганізо́ ўваць;
предпринима́ ть изда́ ние журна́ ла пачына́ ць (распачына́ ць) выда́ нне часо́ піса, бра́ цца за выда́ нне часо́ піса;
2. (делать) рабі́ ць;
ну́ жно что́ -л. предпринима́ ть трэ́ ба што -не́ будзь рабі́ ць, трэ́ ба рабі́ ць не́ йкія за́ хады;
◊
предпринима́ ть шаги́ рабі́ ць за́ хады;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
свиде́ тельствовать несов.
1. све́ дчыць;
очеви́ дец свиде́ тельствует відаво́ чца (відаво́ чнік) све́ дчыць;
2. (служить свидетельством) све́ дчыць, гавары́ ць (пра што ) , пака́ зваць (што ) ;
успе́ хи нау́ ки и те́ хники свиде́ тельствуют о расцве́ те культу́ ры по́ спехі наву́ кі і тэ́ хнікі све́ дчаць (гаво́ раць) пра ро́ сквіт культу́ ры (пака́ зваюць ро́ сквіт культу́ ры);
3. (осматривать) агляда́ ць;
свиде́ тельствовать больно́ го агляда́ ць хво́ рага;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)