МАТУСЕ́ВІЧ (Антон Уладзіміравіч) (н. 24.7.1954, Мінск),
бел. юрыст. Д-рюрыд.н. (1994). Скончыў БДУ (1976), працаваў у Ін-це філасофіі і праваНац. акадэміі навук Беларусі. З 1994 дырэктар Бел. ін-та дзярж.буд-ва і заканадаўства. З 1997 нам. старшыні Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі. Навук. працы па праблемах дзярж.права і кіравання, тэорыі дзяржавы і права, канстытуцыйнага права, паліталогіі, правоў чалавека.
Тв.:
Местные Советы: преобразование деревень. Мн., 1983;
Политическая система: Состояние и развитие. Кн. 1. Мн., 1992;
Личность. Общество. Государство. Мн., 1996 (у сааўт.);
Правотворческая деятельность в Республике Беларусь. Мн., 1997 (у сааўт.).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
патэ́нт
(лац. patens, -ntis = адкрыты, яўны)
1) дакумент, у якім засведчана права вынаходніка на яго вынаходства;
2) пасведчанне на права займацца пэўнай дзейнасцю (напр. гандлем, промыслам).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ДЗЯСНІ́ЦКІ (Сямён Яфімавіч) (каля 1740, г. Нежын, Украіна — 26.6.1789),
расійскі асветнік, юрыст. Чл. Расійскай акадэміі (з 1783). Вучыўся ў Маскоўскім ун-це (1759—60), ва ун-це ў Глазга (Вялікабрытанія). Д-р цывільнага і царк.права (1767). У 1767—87 праф. Маскоўскага ун-та, дзе першы пачаў распрацоўку рус.права і выкладанне на рус. мове. Паклаў пачатак гіст. школе права ў Расіі. Выкладанню права надаў практычны кірунак з прыцягненнем рус. заканадаўства і юрыд. практыкі («Слова аб прамым і найбліжэйшым спосабе да навучання юрыспрудэнцыі», 1768). Найважнейшым звяном у развіцці грамадства лічыў устанаўленне прыватнай уласнасці і найперш зямельнай уласнасці. Адсюль вынікае антыфеад. характар яго пазіцыі, крытыка прыгоннага права, спачуванне бурж. развіццю, хоць і непаслядоўныя.
Тв.:
У кн.: Избранные произведения русских мыслителей второй половины XVIII века. М., 1952. Т. 1.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
right1[raɪt]n.
1.пра́ва; прывіле́я;
We have a constitutional right to defend ourselves. Мы маем канстытуцыйнае права абараняць сябе.
2. пра́вільнасць, правата́; справядлі́васць
3.pl.rightsа́ўтарскае пра́ва
4. the right, the Right пра́выя
5. пра́вы бок;
to the right напра́ва;
on the right спра́ва
♦
bang to rightsBrE/dead to rightsAmE, infml вы́крыты, вы́яўлены (у здзяйсненні злачынства);
put/set smth. to rights прыво́дзіць што-н. у нале́жны стан
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
common law
1) звычаёвае пра́ва
2) няпі́саны зако́н
•
- common law marriage
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ownership
[ˈoʊnərʃɪp]
n.
улада́ньне n. чым-н.; ула́снасьць f.; пра́ва на ўла́снасьць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
vested interest
1) асабі́стае зацікаўле́ньне, інтэ́рас
2) зако́нам замацава́нае пра́ва, кары́сьць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
АСАБІ́СТЫЯ НЕМАЁМАСНЫЯ ПРАВЫ́,
суб’ектыўныя правы грамадзян, якія не маюць матэрыяльнага зместу і неаддзельныя ад асобы чалавека. Адрозніваюць 2 іх разнавіднасці: звязаныя з маёмаснымі правамі (напр., прадукцыя інтэлектуальнай творчасці, якая пры пэўных абставінах можа пераходзіць да іншых асоб па дагаворы з аўтарам, у парадку атрымання ў спадчыну; гл.Аўтарскае права, Спадчыннае права) і не звязаныя (іх адчужэнне ад асобы немагчымае, напрыклад, права на імя, гонар, годнасць).
аўстрыйскі юрыст, адзін з заснавальнікаў нарматывізму ў праве. Праф. Венскага (1919—29), Кёльнскага (1930—33), Жэнеўскага (1933—40), Каліфарнійскага (з 1942) ун-таў. Лічыў, што юрыд. навука павінна быць поўнасцю незалежнай ад сац.-паліт. і эканам. абумоўленасці права; яе аб’ектам павінны быць права ў «чыстым» выглядзе, уласна прававая форма, нарматыўныя акты. Яго школу часам называюць «чыстай тэорыяй права».