МАЯ́К,
вёска ў Слуцкім р-не Мінскай вобл. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 14 км на Пн ад горада і 16 км ад чыг. ст. Слуцк, 100 км ад Мінска. 358 ж., 161 двор (1999). Сярэдняя школа, Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.
т. 10, с. 242
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МЕТЫ́СЫ (франц. métis ад позналац. misticius змяшаны ад лац. misceo змешваю),
нашчадкі міжрасавых шлюбаў. У антрапалагічных адносінах займаюць прамежкавае становішча паміж расамі, якія змешваюцца (напр., у Амерыцы М. наз. нашчадкаў ад шлюбу белых і індзейцаў). Інтэнсіўнасць працэсу метысацыі ўвесь час павялічваецца. М. — большасць насельніцтва Лац. Амерыкі, Новай Зеландыі, а-воў Акіяніі.
т. 10, с. 317
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МОНАМАЛЕКУЛЯ́РНЫЯ РЭА́КЦЫІ,
элементарныя хім. рэакцыі, у якіх адбываецца хім. ператварэнне (змена саставу ці будовы) адной малекулы, радыкала, іона. Да М.р. адносяцца рэакцыі распаду малекул, якія часта з’яўляюцца пачатковай стадыяй складаных працэсаў (напр., крэкінгу, дэструкцыі палімераў), і рэакцыі ізамерызацыі. Гл. таксама Кінетыка хімічная.
Літ.:
Кузнецов Н.М. Кинетика мономолекулярных реакций. М., 1982.
т. 10, с. 517
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НАБО́Р,
1) сукупнасць прадметаў аднолькавага прызначэння, якія ўтвараюць нейла цэлае, камплект, напр., Н. інструментаў, Н. фарбаў.
2) Аздабленні з металічных прадметаў на вупражы, рэмені і г.д. 3) Масавае найманне на працу ці прыём у навуч. ўстановы.
4) Рэкруцкі Н. — у дарэформеннай Расіі прызыў на вайсковую службу асоб з падатковых саслоўяў.
т. 11, с. 89
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НАВАСЕ́ЛЛЕ,
вёска ў Валожынскім с/с Шаркаўшчынскага р-на Віцебскай вобл., на аўтадарозе Шаркаўшчына—Міёры. Цэнтр калгаса. За 4 км на Пн ад гар. пасёлка і чыг. ст. Шаркаўшчына, 222 км ад Віцебска. 310 ж., 115 двароў (1999). Пач. школа, клуб, б-ка. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.
т. 11, с. 102
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НАЎГАРО́ДЫ,
вёска ў Новапагосцкім с/с Міёрскага р-на Віцебскай вобл. Цэнтр калгаса. За 14 км на Пд ад горада і чыг. ст. Міёры, 194 км ад Віцебска. 257 ж., 115 двароў (2000). Базавая школа, Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.
Г.А.Лаўрэцкі.
т. 11, с. 213
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НІ́ЗЬКІ,
вёска ў Забычанскім с/с Касцюковіцкага р-на Магілёўскай вобл. Цэнтр калгаса. За 9 км на Пн ад г. Касцюковічы, 155 км ад Магілёва, 6 км ад чыг. ст. Камунары. 359 ж., 133 двары (2000). Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.
т. 11, с. 331
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАЛАВЫ́Я ПРЫКМЕ́ТЫ,
марфалагічныя і функцыянальныя прыкметы, якія вызначаюць асн. адрозненні паміж самцом і самкай у жывёл, мужчынам і жанчынай у чалавека Адрозніваюць першасныя і другасныя палавыя прыкметы. Да першасных П.п. самцоў млекакормячых і чалавека адносяць семяннікі, семяправод, палавы член, прастату, у самак — яечнікі, яйцаводы, матку, похву. Гл. таксама Палавыя органы.
т. 11, с. 533
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
what [wɒt] pron. што; які́;
What’s your name? Як вас зваць?;
What are you? Кім вы працуеце?;
What’s the time? Каторая гадзіна?;
What books do you want? Якія кніжкі вам патрэбны?
♦
and what not infml і чаго́ то́лькі не было́;
what a pity! як шкада́!;
what for? нашто́ ?; наво́шта?; чаму́?;
what if а што, калі́;
what of it?/so what?infml ну і што з гэ́тага?;
what’s what? infml што да чаго́?
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
form2 [fɔ:m] v.
1. прыдава́ць/прыма́ць абры́сы/вы́гляд/фо́рму;
She formed a vase from the clay. Яна вылепіла з гліны вазу.
2. утвара́ць; утвара́цца; фармірава́ць;
form a government/a committee ствара́ць ура́д/камітэ́т;
form a habit фармірава́ць звы́чку
3. склада́ць; увахо́дзіць;
the ministers who form the government міні́стры, які́я склада́юць ура́д/увахо́дзяць ва ўрад
form up [ˌfɔ:mˈʌp] phr. v. стро́іцца, станаві́цца ў рад;
The soldiers formed up into a line. Салдаты пастроіліся ў рад.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)