Дэбо́ш ’дэбош’ (БРС). Рус.дебо́ш, укр.дебо́ш. Для ўсх.-слав. моў крыніцай з’яўляецца рус.дебо́ш, запазычанае з франц.débauche (Фасмер, 1, 490; Шанскі, 1, Д, Е, Ж, 34–35). Бел.дэбашы́р, укр.дебоши́р < рус.дебоши́р (а гэта з франц.débaucheur).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дэзерці́р ’дэзерцір’ (БРС). Рус.дезерти́р, укр.дезерти́р. Першакрыніцай з’яўляецца франц.déserteur, якое, магчыма, пры пасрэдніцтве ням.Deserteur было запазычана рус. мовай ужо ў XVII ст. Таксама з франц.déserter (пры пасрэдніцтве ням.desertieren) узяты бел.дэзерці́раваць, рус.дезерти́ровать, укр.дезерти́рувати.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Карэ́с «няма карэсу без інтарэсу» (Федар. IV). З франц.caresse ’ласка’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Метро ’падземная чыгунка’ (ТСБМ). Скарачэнне métro з франц.métropolitaine > метрапалітэн (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АРКБУТА́Н (франц. arcboutant),
вонкавая паўарка. Перадае гарыз. распор сцяны гал. нефа базілікальнага храма на апорныя слупы — контрфорсы, што дае магчымасць аблегчыць канструкцыю сцен, павялічыць пралёт гал. нефа і паменшыць сячэнне слупоў, робіць інтэр’ер больш прасторным. Аркбутаны ўзніклі ў архітэктуры готыкі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БАЛЮСТРА́ДА (франц. balustrade),
невысокая агароджа ўсходаў, тэрас, балконаў, галерэй, парапетаў і інш., якая складаецца з шэрагу фігурных слупкоў — балясаў, злучаных зверху гарыз. бэлькай або поручнямі. Бывае скразная і «сляпая» (злучаная са сценкай). Найб. пашырана ў збудаваннях стыляў рэнесансу, барока, класіцызму.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БАНАЛІТЭ́Т (франц. banalité),
у сярэдневяковай Зах. Еўропе манапольнае права сеньёра на маёмасць грамадскай значнасці (млын, печ, вінаградны прэс), за карыстанне якой сяляне павінны былі яму дадаткова плаціць. Баналітэты шырока ўжываліся феадаламі (у т. л. простымі рыцарамі) з канца 10—11 ст.
нямецкі спартсмен і трэнер (футбол). Чэмпіён свету (1974), Еўропы (1972). Лічыўся адным з лепшых у свеце футбольным абаронцам, у 1972 і 1976 прызнаны лепшым футбалістам Еўропы. Пад кіраўніцтвам Бекенбаўэра каманда ФРГ стала чэмпіёнам свету (1990).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БЕЛЕТРЫ́СТЫКА (ад франц. belleslettres мастацкая літаратура),
у шырокім сэнсе слова — маст.л-ра наогул, у больш вузкім і ўжывальным — мастацкая проза (у адрозненне ад паэзіі і драматургіі). У сучасным разуменні — нескладаныя празаічныя творы займальнага характару, якія проціпастаўляюцца сур’ёзнай л-ры.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
АІ́Р, Азбін (франц. Aïr, Azbine),
пласкагор’е на Пн Сахары, у Нігеры. Сярэдняя выш. 800—900 м, найб. — да 1900 м (патухлы вулкан). Складзена са стараж. гранітаў і маладых лаваў. У далінах уэдаў — акацыевае калючадрэўе, на схілах — апустыненая саванна, вяршыні — голыя пустыні.
