◎ Няхо́ха (нехоха) ’чалавек, абыякавы да ўсяго’ (Ян.). Няясна, магчыма, экспрэсіўнае ўтварэнне ад не хацець, параўн. ілюстрацыю да слова: «ён у нас нехоха такі, не хоча нічога делаць» (там жа); паралель: даха ’тое, што дае’: Бацькава рука не браха, а даха (ТС, пад рука).
*Ме́лькацень, мэлькотэ́нь ’балбатлівы чалавек’ (брэсц., Нар. лекс.). Утворана з польск.bełkotać ’мармытаць, балбатаць’, ’булькаць’ (< прасл.bъlk‑ot‑a‑ti — гукапераймальнае ад bъlkʼ, параўн. польск.bełk ’водная бездань’, ням.bulken, bullern ’ракатаць’ — Слаўскі, 1, 30). Аб суфіксе ‑ень (‑энь) гл. Сцяцко, Афікс. наз., 38.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Механоша ’непаседа’ (Ян.) у выніку пераносу значэння пад уплывам маха́ць з механоша ’які носіць мяхі’. Параўн. механош ’рабочы ў млыне’ (Бяльк.), механоша ’чалавек, які ў час калядавання збірае ў мех падарункі для шчадроўшчыкаў’ (ТС, Растарг.). Да мех і насі́ць (гл.). Гл. таксама маханоша.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Муфлон ’дзікі горны баран, які сустракаецца на астравах Міжземнага мора, Ovis musimon Schreb’. (ТСБМ), ’нязграбны чалавек’ (смарг., Сцяшк. Сл.). Кніжны тэрмін, запазычаны з рус. мовы (Крукоўскі, Уплыў, 88); у гаворках, відаць, з польск.muflon ’муфлон’, якое з франц.mouflon < італ.mufflone ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
héuteadv сёння;
~ früh сёння раніцо́й;
von ~ ab ад сённяшняга дня;
~ in acht Tágen праз ты́дзень;
die Júgend von ~ суча́сная мо́ладзь;
er ist nicht von ~ ён чалаве́к быва́лы
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
wahra сапра́ўдны, праўдзі́вы, пра́вільны;
das ist ~ гэ́та пра́ўда;
nicht ~? (ці) не пра́ўда?;
◊
was ~ ist, muss bléiben*≅ што пра́ўда – то пра́ўда;
der ~e Jákobжарт. той са́мы [патрэ́бны] чалаве́к
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
scruple
[ˈskru:pəl]1.
n.
1) згрызо́та f.
Man of no scruples — чалаве́к без згрызо́таў, нядо́брасумле́нны
2) сумне́ў -ву m., пачуцьцё няёмкасьці, нязру́чнасьці або́ со́раму
She has scruples about playing cards for money — Яна́ саро́меецца гуля́ць у ка́рты на гро́шы
3) скру́пул -а m. (стара́я адзі́нка аптэ́карскае вагі́)
4) кры́ха f.
2.
v.i.
вага́цца, саро́мецца
A dishonest man does not scruple to deceive others — Несумле́нны чалаве́к не вага́ецца ашу́кваць другі́х
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
прабабілі́зм
(ад лац. probabilis = імаверны)
1) філасофская канцэпцыя, прыхільнікі якой сцвярджаюць, нібы чалавек не можа здабыць цалкам дакладных ведаў і павінен задавальняцца верагоднымі, праўдападобнымі;
2) казуістычнае вучэнне езуітаў, якое апраўдвала ўсякія паводзіны, абы толькі яны не былі асуджаны царквою.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)