КІБЕРНЕ́ТЫКА БІЯЛАГІ́ЧНАЯ, біякібернетыка,
навука аб заканамернасцях кіравання, сувязі і перапрацоўцы інфармацыі ў біял. сістэмах. Вывучае жывы арганізм кібернетычнымі метадамі (матэм. мадэліраванне з выкарыстаннем сістэмнага падыходу і ўлікам шматузроўневага кіравання). Звязана са многімі біял. і мед. дысцыплінамі.
Як навука сфарміравалася ў канцы 1950-х г. Яе станаўленне звязана з выкарыстаннем матэм. метадаў і сістэмных падыходаў у агульнай біялогіі ў 1-й пал. 20 ст. (англ. вучоныя Дж.Холдэйн, Р.Фішэр, сав. вучоны І.І.Шмальгаўзен і інш.), з узнікненнем паняцця адваротнай сувязі ў жывых сістэмах і мадэліраваннем біял. працэсаў (сав. вучоныя А.А.Багданаў, П.К.Анохін).
На Беларусі даследаванні па К.б. вядуцца ў ін-тах Нац. АН Беларусі: эксперым. батанікі, фотабіялогіі, фізіялогіі, тэхн. кібернетыкі; у Бел. акадэміі фіз. выхавання і спорту, НДІ кардыялогіі, Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў і інш. Вывучаюцца мадэлі механізмаў галаўнога мозга, фізіял. і псіхічны стан чалавека-аператара, пытанні К.б. у дастасаванні да праблемы фіз. культуры і біямеханікі спорту, мадэліруюцца працэсы ўтварэння хларафілу і фотасінтэзу, перамяшчэння радыенуклідаў на забруджаных тэрыторыях і спосабы іх ачышчэння, дыягностыкі і прагназіравання захворванняў.
Літ.:
Биологическая кибернетика. 2 изд. М., 1977.
А.С.Леанцюк.
т. 8, с. 245
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
аграбіяло́гія
(ад агра- + біялогія)
навука аб агульных біялагічных заканамернасцях, якія дзейнічаюць у земляробстве.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
біясферало́гія
(ад біясфера + -логія)
навука пра ўзнікненне, эвалюцыю, структуру і механізмы функцыянавання біясферы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гідрапедало́гія
(ад гідра- + педалогія)
навука аб формах і заканамернасцях руху вады ў грунце.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
зоагеагра́фія
(ад зоа- + геаграфія)
навука, якая вывучае размеркаванне, размяшчэнне жывёл на зямным шары.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
зоатамі́я
(ад зоа- + -тамія)
навука аб будове арганізма жывёл, яго органах і сістэмах.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
зоафенало́гія
(ад зоа- + феналогія)
навука аб сезонных з’явах у жывёльным свеце, раздзел феналогіі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
макрабіётыка
(ад макра- + гр. biotikos = які датычыць жыцця)
навука аб спосабах прадаўжэння жыцця.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
неўрало́гія
(ад неўра- + -логія)
навука, якая вывучае будову, развіццё і дзейнасць нервовай сістэмы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
палеагеагра́фія
(ад палеа- + геаграфія)
навука, якая вывучае фізіка-геаграфічныя ўмовы мінулых геалагічных эпох.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)