Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
харч
(тат. charć, тур. harć, ад ар. harg)
1) тое, што спажываюць, чым жывяцца; прыпасы ежы;
2) корм для жывёлы;
3) перан.тое, што з’яўляецца крыніцай роздуму, разважанняў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Зер ’зрок’, ’лямпачка-капцілка’, зе́ра ’агонь, святло’ (Бяльк.). Рус.смал.зер ’агонь на наеў лодкі пры начной лоўлі рыбы’, зёр ’прасвет у лесе’. Адлюстроўвае корань *zьr‑ (гл. зрок, зрэнкі) са знач. ’тое, што відна’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Паплаве́ц1, паплавок ’невялікі поплаў’ (ТСБМ). Памяншальнае да по́плаў (гл.).
Паплаве́ц2 ’палачка з завостраным канцом для пячэння сала на агні’ (Шат.). Няясна. Этымалагічна, мабыць, тое ж, што і паплаво́к, але з іншай суфіксацыяй.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ро́галь ’няўдалы хлеб’ (ПСл.). Відаць, з польск.rogal ’рагалік’, успрынятага з адмоўным значэннем. Параўн. мар.rohél, чэш.rohlík, названыя паводле падабенства з рогам; тое ж славац.rožek, а таксама ням.Hörnel, Hörnehek (Махэк₂, 515).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Секс ‘усё тое, што адносіцца да палавога жыцця’. Запазычана з англ.sex ‘полавая схільнасць’, sexy ‘сексуальна заклапочаны’, першапачаткова значыла ‘натуральны пол’, што з лац.sexus ‘пол’, роднаснага secāre ‘рэзаць, дзяліць’, г. зн. ‘частка, падзел’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Таке́е ’такое’ (хойн., Шатал.), таке́й ’такі’ (Нас., Юрч. СНС). Дыялектныя формы ад такі́ (гл.) па тыпу тэе, тэй ’тое, той’ (гл.), што ўзніклі, паводле Карскага (1, 155), фанетычным шляхам з адпаведных форм на ‑ой.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
trótzdem
1.cj (у складаназалежным сказе) нягле́дзячы на то́е, што; хоць;
er ging fort, ~ es stark régnete ён пайшо́ў, нягле́дзячы на то́е, што [хоць] ішо́ў мо́цны дождж
2.cj (у складананезалежным сказе) нягле́дзячы на гэ́та, ўсё ж;
es régnete stark, ~ ging er fort ішо́ў мо́цны дождж, нягле́дзячы на гэ́та [усё ж] ён пайшо́ў
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ірыдафо́ры
(ад гр. iris, -idos = радуга + -фор)
тое, што і ірыдацыты.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кама́шы
(ням. Kamasche, ад фр. gamache)
уст.тое, што і гамашы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)