1.што. Прапускаць вадкасць праз цадзілку, сіта і пад. для ачысткі.
Ц. малако.
2.што. Ліць павольна праз вузкае горла, адтуліну.
Ц. квас у шклянку.
3.што. Павольна піць, цягнуць праз зубы.
Ц. напітак праз саломінку.
4. Ісці (пра дробны невялікі дождж).
Пад раніцу пачаў ц. дождж.
5.перан., што і без дап. Гаварыць павольна; вымаўляць праз зубы (разм.).
Ён не гаварыў, а цадзіў словы.
|| наз.цаджэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыгарэ́цьсов.
1.в разн. знач. подгоре́ть, пригоре́ть;
блін ~рэ́ў — блин пригоре́л;
малако́ ~рэ́ла — молоко́ пригоре́ло;
2. пригоре́ть;
шлак ~рэ́ў да рашо́ткі — шлак пригоре́л к решётке
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Курава́й ’род травяністых раслін сямейства матыльковых’ (ТСБМ), ’астрагал салодкалісты, Astragalus glycyphyllus L.’ (Кіс.). У адпаведнасці да фармальнага крытэрыю ўтварэнне на ‑ай, якое выкарыстоўваецца для назваў раслін тыпу малачай (ад малако) (Сцяцко, Афікс. наз., 145). Тады да курава. Семантычна незразумела. Параўн., аднак, сінанімічную назву астрагала — віхрава трава (Кіс., 21).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сасо́к ’знешняя частка малочнай залозы млекакормячых і чалавека ў выглядзе шышачкі, з якой дзіцё ссе малако’ (ТСБМ; в.-дзв., Сл. ПЗБ). Рус.сосо́к ’тс’, ст.-чэш.sesek, славац.sosok, sosec, ст.-слав.съсьць ’сасок’, ст.-рус.съсъкъ, съсъ ’сасок’. Да прасл.*sъsati ’ссаць’. Гл. Фасмер, 3, 725; Махэк₂, 538.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
збанм. Krug m -(e)s, Krüge;
збан пад малако́ Mílchkrug m;
◊
да пары́ збан ваду́ но́сіць der Krug geht so lánge zum Brúnnen, bis er (zer)brícht
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
chrzcić
незак.
1. хрысціць;
2.перан. называць;
chrzcić wino (mleko) жарт. разбаўляць віно (малако) вадой
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
skwaszony
skwaszon|y
1. кіслы;
mleko ~e — кіслае малако;
2. скіслы;
humor ~y — кіслы настрой
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
прыгарэ́ць, ‑рыць; зак.
1. Трохі абгарэць, абвугліцца (пра што‑н. печанае, смажанае); падпаліцца. Бульба прыгарэла. Блін прыгарэў.// Падгарэўшы, пачаць пахнуць дымам, гарам. Малако прыгарэла.// Прыстаць, прыліпнуць да чаго‑н. (пры варцы, кіпячэнні і пад.). Каша прыгарэла да гаршка.
2.Спец. Прыстаць да чаго‑н. (пры апрацоўцы агнём). Шлак прыгарэў да рашоткі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ВЫ́МЯ,
малочныя залозы млекакормячых жывёл. У жвачных і кабыл размяшчаецца ў пахвіннай вобласці, паміж сцёгнамі; у свіней — сіметрычна справа і злева ад «белай» лініі жывата. У самцоў рудыментарныя малочныя залозы ёсць спераду машонкі. Адрозніваюць множнае вымя з 4—8 доляў (напр., у сабакі, свінні). Вымя з 1 пары доляў (у авечкі, казы) або з 2 пар доляў, якія зліліся ў адзінае цэлае (у каровы, кабылы і інш.).
Малако ўтрымліваецца ў вымі дзякуючы капілярнасці, а таксама наяўнасці кругавых запіральных мышцаў (сфінктэраў) у сасках. Лактацыя мае сезонны характар. Рост і развіццё вымя цесна звязаны з дзейнасцю яечнікаў. Пад уплывам іх гармонаў вымя цельнай каровы расце ў 2-й пал. сухастойнага перыяду (за месяц да ацёлу). Росту вымя спрыяе масаж.
