чорнае - Пошук

Чо́рнае во́зера н. Čórnaje i Tschórnaje-See n -s

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)

Абсалютна чорнае цела 1/38 (іл.); 5/592; 6/251; 7/571; 8/448, 462; 9/437; 11/102

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

АБСАЛЮ́ТНА ЧО́РНАЕ ЦЕ́ЛА,

ідэалізаваны аб’ект, які поўнасцю паглынае эл.-магн. выпрамяненне, што падае на яго (паглынальная здольнасць роўная адзінцы). У прыродзе не існуе, хоць паглынальная здольнасць некаторых рэчываў (сажа, плацінавая чэрнь) блізкая да 0,95. Штучная мадэль абсалютна чорнага цела (гл. рыс.) — вял. пустая замкнёная поласць з непразрыстымі сценкамі і маленькай уваходнай адтулінай. Пры звычайных т-рах выпрамяненне A, якое ўваходзіць праз адтуліну, шмат разоў адбіваецца ад сценак поласці C і практычна назад не выходзіць. Выпрамяненне абсалютна чорнага цела вызначаецца толькі яго абс. т-рай, размеркаванне энергіі ў ім падпарадкоўваецца Планка закону выпрамянення. Адыгрывае важную ролю ў тэорыі эл.-магн. выпрамянення.

Мадэль **абсалютна чорнага цела**. A — выпрамяненне; C — поласць.

т. 1, с. 42

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

чо́рны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	чо́рны	чо́рная	чо́рнае	чо́рныя
Р.	чо́рнага	чо́рнай чо́рнае	чо́рнага	чо́рных
Д.	чо́рнаму	чо́рнай	чо́рнаму	чо́рным
В.	чо́рны (неадуш.) чо́рнага (адуш.)	чо́рную	чо́рнае	чо́рныя (неадуш.) чо́рных (адуш.)
Т.	чо́рным	чо́рнай чо́рнаю	чо́рным	чо́рнымі
М.	чо́рным	чо́рнай	чо́рным	чо́рных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прада́жніцтва, -а, н.

Прадажніцкія паводзіны, учынкі.

Пайсці на чорнае п.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Чёрное мо́ре Чо́рнае мо́ра.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ла́кава-чо́рны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	ла́кава-чо́рны	ла́кава-чо́рная	ла́кава-чо́рнае	ла́кава-чо́рныя
Р.	ла́кава-чо́рнага	ла́кава-чо́рнай ла́кава-чо́рнае	ла́кава-чо́рнага	ла́кава-чо́рных
Д.	ла́кава-чо́рнаму	ла́кава-чо́рнай	ла́кава-чо́рнаму	ла́кава-чо́рным
В.	ла́кава-чо́рны (неадуш.)	ла́кава-чо́рную	ла́кава-чо́рнае	ла́кава-чо́рныя (неадуш.) ла́кава-чо́рных (адуш.)
Т.	ла́кава-чо́рным	ла́кава-чо́рнай ла́кава-чо́рнаю	ла́кава-чо́рным	ла́кава-чо́рнымі
М.	ла́кава-чо́рным	ла́кава-чо́рнай	ла́кава-чо́рным	ла́кава-чо́рных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

гудро́н, -у, м.

Чорнае смалістае рэчыва, якое атрымліваецца пры перагонцы нафты.

|| прым. гудро́нны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

вішнёва-чо́рны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	вішнёва-чо́рны	вішнёва-чо́рная	вішнёва-чо́рнае	вішнёва-чо́рныя
Р.	вішнёва-чо́рнага	вішнёва-чо́рнай вішнёва-чо́рнае	вішнёва-чо́рнага	вішнёва-чо́рных
Д.	вішнёва-чо́рнаму	вішнёва-чо́рнай	вішнёва-чо́рнаму	вішнёва-чо́рным
В.	вішнёва-чо́рны (неадуш.) вішнёва-чо́рнага (адуш.)	вішнёва-чо́рную	вішнёва-чо́рнае	вішнёва-чо́рныя (неадуш.) вішнёва-чо́рных (адуш.)
Т.	вішнёва-чо́рным	вішнёва-чо́рнай вішнёва-чо́рнаю	вішнёва-чо́рным	вішнёва-чо́рнымі
М.	вішнёва-чо́рным	вішнёва-чо́рнай	вішнёва-чо́рным	вішнёва-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ву́гальна-чо́рны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	ву́гальна-чо́рны	ву́гальна-чо́рная	ву́гальна-чо́рнае	ву́гальна-чо́рныя
Р.	ву́гальна-чо́рнага	ву́гальна-чо́рнай ву́гальна-чо́рнае	ву́гальна-чо́рнага	ву́гальна-чо́рных
Д.	ву́гальна-чо́рнаму	ву́гальна-чо́рнай	ву́гальна-чо́рнаму	ву́гальна-чо́рным
В.	ву́гальна-чо́рны (неадуш.) ву́гальна-чо́рнага (адуш.)	ву́гальна-чо́рную	ву́гальна-чо́рнае	ву́гальна-чо́рныя (неадуш.) ву́гальна-чо́рных (адуш.)
Т.	ву́гальна-чо́рным	ву́гальна-чо́рнай ву́гальна-чо́рнаю	ву́гальна-чо́рным	ву́гальна-чо́рнымі
М.	ву́гальна-чо́рным	ву́гальна-чо́рнай	ву́гальна-чо́рным	ву́гальна-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Verbum