приба́вочный эк. прыба́вачны;

приба́вочный труд прыба́вачная пра́ца;

приба́вочный проду́кт прыба́вачны праду́кт;

приба́вочная сто́имость прыба́вачная ва́ртасць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

эксплуати́ровать несов., в разн. знач. эксплуатава́ць;

эксплуати́ровать чужо́й труд эксплуатава́ць чужу́ю пра́цу;

эксплуати́ровать маши́ны эксплуатава́ць машы́ны;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

атама́н м. атама́н;

◊ цярпі́, каза́к, ~нам бу́дзеш — погов. терпи́, каза́к, атама́ном бу́дешь; терпе́ние и труд всё перетру́т

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

тэарэты́чны

1. в разн. знач. теорети́ческий;

~ная пра́ца — теорети́ческий труд;

т. ро́зум — теорети́ческий ум;

2. (оторванный от практики) теорети́чный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ІВА́ШЧАНКА (Фёдар Іванавіч) (н. 20.2.1920, хутар Філева-Сарочыны Палтаўскай вобл., Украіна),

бел. псіхолаг. Д-р псіхал. н. (1976), праф. (1976). Скончыў Кабардзіна-Балкарскі пед. ін-т (1942, г. Нальчык). Выкладаў у школе, Стаўрапольскім пед. ін-це. З 1974 у Мінскім пед. ун-це. У 1977—91 гал. рэдактар навук. зб. «Псіхалогія». Даследуе праблемы псіхалогіі выхавання, фарміравання асобы ў працэсе вучэбна-вытв. працы. Аўтар вучэбных дапаможнікаў «Задачы па агульнай узроставай і педагагічнай псіхалогіі» (2-е выд., 1985), «Псіхалогія выхавання школьнікаў» (1996) і інш.

Тв.:

Труд и развитие личности школьника. М., 1987;

Психология трудового воспитания. 2 изд. Мн., 1988.

т. 7, с. 158

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Labor omnia vincit improbus (Vergilius)

Усё перамагае ўпартая праца.

Всё побеждает упорный труд.

бел. Цярплівасць і праца ўсё перамагаюць. Труд і горы раўнуе.

рус. Терпенье и труд всё перетрут.

фр. Petit à petit l’oiseau fait son nid (Мало-помалу птичка строит своё гнездо).

англ. Labour overcomes all obstacles (Труд преодолевает все препятствия).

нем. Fleiß bricht Eis (Усердие ломает лёд). Der Fleißige macht aus einem Tage zwei (Трудолюбивый из одного дня два делает). Fleißige Hand baut Leut’und Land (Трудолюбивые руки строят людей и страну). Beharrlichkeit überwindet alles (Упорство преодолевает всё).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

АКРЭ́ЙЦ (Станіслаў Станіслававіч) (літ. псеўданім Арліцкі; 25.8.1836, г. Арол ?, Расія — пасля 1918),

бел. і рус. журналіст, мемуарыст, белетрыст. Скончыў Віцебскую гімназію (1856), быў вольным слухачом Горы-Горацкага земляробчага ін-та. Служыў у Магілёве ў палаце дзярж. маёмасцяў, уваходзіў у гурток перадавой моладзі. Дасылаў заметкі ў пецярб. час. «Искра» і «Экономический указатель». Рэдакцыя «Современника» ўхваліла яго праект выдання ў Магілёве час. «Белорусский вестник» (не выходзіў). Удзельнік паўстання 1863—64. З 1868 у Пецярбургу. Выдаваў час. «Дешевая библиотека», «Всемирный труд», «Луч» і інш. У рамане «Апошнія язычнікі» (1871—72), кн. «Старасвецкія памешчыкі. Нарысы Заходняга краю» (1885), мемуарах расказвае пра Беларусь 1850—60-х г., паўстанне 1863—64.

т. 1, с. 202

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ручны́ в разн. знач. ручно́й;

~на́я пра́ца — ручно́й труд;

р. гадзі́ннік — ручны́е часы́;

~ная вавёрка — ручна́я бе́лка;

р. бага́ж — ручно́й бага́ж

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

плодотво́рный

1. (живительный) уст. жыватво́рчы;

плодотво́рный дождь жыватво́рчы дождж;

2. (производительный, полезный для развития) плённы; (живительный) жыватво́рчы;

плодотво́рный труд плённая пра́ца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ЛА́ТЫШ (Мікалай Іванавіч) (23.4.1941, в. Крупа Пружанскага р-на Брэсцкай вобл.),

бел. філосаф. Д-р філас. н. (1990), праф. (1993). Скончыў БДУ (1968). З 1979 у Бел. філіяле Усесаюзнага НДІ прафтэхадукацыі. З 1990 у Нац. ін-це адукацыі (з 1992 нам. дырэктара). Навук. працы па праблемах гісторыі, філасофіі і сацыялогіі адукацыі і яе ўзаемасувязі з культурай, навукай, эканомікай і духоўным развіццём грамадства; метадалогіі адукацыйных сістэм і працэсаў.

Тв.:

Труд и профессиональная подготовка молодежи. Мн., 1987;

Образование на рубеже веков. Мн., 1994;

Развитие профессионального образования в ФРГ: Уроки для Беларуси. Мн., 1997 (разам з У.І.Андрэевым);

На шляху да «адукацыйнага грамадства». Мн., 1997;

Уводзіны ў філасофію адукацыі. Мн., 1998 (разам з Т.М.Буйко, У.Р.Бондаравым).

т. 9, с. 156

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)