терза́ть несов.

1. (раздирать) раздзіра́ць; рваць;

2. перен. (причинять страдание) му́чыць; (душу, сердце) кро́іць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ВЕ́ЛЬТМАН (Аляксандр Фаміч) (20.7.1800, С.-Пецярбург — 23.1.1870),

рускі пісьменнік. Чл.-кар. Пецярбургскай АН (1854). Скончыў Маскоўскае вучылішча калонаважатых (1817). У 1818—31 на ваен. службе ў Бесарабіі. У 1852—70 дырэктар Аружэйнай палаты. Аўтар рамант. паэм «Уцякач» і «Мурамскія лясы» (абедзве 1831), рамана-падарожжа «Вандроўнік» (ч. 1—3, 1831—32), гіст. раманаў «Кашчэй Бессмяротны» (1833), «Лунацік» (1834), «Святаславіч, варожы гадаванец» (1835) і інш., кн. «Аповесці» (1843), даследаванняў «Нарыс старажытнай гісторыі Бесарабіі» (1828), «Варагі» (1834), «Першабытнае вераванне і будызм» (1864) і інш. У рамане «Саламея» (1846) з эпапеі «Прыгоды, пачэрпнутыя з мора жыццёвага» (кн. 1—4, 1846—63) адлюстраваў працэс нараджэння фантасмагорый у скажоным сац. адносінамі свеце. У творах Вельтмана спалучаюцца фантастыка і рэальнасць, авантурныя і бытавыя элементы; выкарыстоўваецца гратэск, стылізаваная мова.

Тв.:

Повести и рассказы. М., 1979;

Романы. М., 1985;

Сердце и думка. М., 1986.

т. 4, с. 69

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Се́рца ‘сэрца’ (Бяльк., Сл. ПЗБ), се́рцэ ‘сэрца’, ‘гнеў’, ‘прыхільнасць’ (Нас.), ‘сэрца’, ‘гнеў’ (Пятк. 2), ‘сэрца’, ‘стрыжань’, ‘біла звана’ (ТС), ст.-бел. сердце ‘сэрца’ (Альтбаўэр), серъдце ‘тс’ (Скарына; паводле Карскага (1, 256) — “графічнае ъ”), серцо ‘тс’ (Карскі 1, 172); сюды ж серцаві́на ‘стрыжань, цвёрдая драўніна’ (Бяльк., Мат. Гом., брасл., Сл. ПЗБ). На пэўнай частцы моўнай тэрыторыі ўжываецца паралельна з сэ́рца (гл.), параўн. sérce альбо siérce (Пятк. 2).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

испо́лниться​II сов., уст. (наполниться) напо́ўніцца (чым); (проникнуться) прася́кнуцца;

се́рдце испо́лнилось ра́достью (ра́дости) сэ́рца напо́ўнілася ра́дасцю.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

облегча́ть несов., прям., перен. аблягча́ць, палягча́ць;

лека́рство облегча́ло боль ляка́рства аблягча́ла боль;

облегча́ть се́рдце аблягча́ць сэ́рца;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

заходи́ться​II несов., прост. (замирать) захо́дзіцца;

заходи́ться от сме́ха (сме́хом) захо́дзіцца ад сме́ху;

се́рдце захо́дится сэ́рца захо́дзіцца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ныць несов., в разн. знач. ныть;

сэ́рца ны́е — се́рдце но́ет;

чаго́ ты ны́еш? — чего́ ты но́еш?

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сжа́ться сов., в разн. знач. сці́снуцца;

кулаки́ сжа́лись от возмуще́ния кулакі́ сці́снуліся ад абурэ́ння;

се́рдце сжа́лось сэ́рца сці́снулася.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

размякчы́ць сов., прям., перен. размягчи́ть;

р. воск награва́ннем — размягчи́ть воск нагрева́нием;

р. сэ́рца ла́скай — размягчи́ть се́рдце ла́ской

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

облива́ться

1. абліва́цца;

2. страд. абліва́цца; паліва́цца; см. облива́ть;

◊

облива́ться слеза́ми абліва́цца сляза́мі;

се́рдце кро́вью облива́ется сэ́рца крывёю абліва́ецца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)