КАСЦЯВЫ́Я РЫ́БЫ (Osteichthyes),

клас водных пазваночных. 2 падкл.: прамянёвапёрыя (Actinopterygii) і лопасцевапёрыя (Sarcopteiygii), 11 надатр., 38 атр., каля 20 тыс. відаў. З’явіліся ў канцы сілуру (каля 410 млн. гадоў назад). У сучаснай іхтыяфауне прэсных і марскіх вадаёмаў складаюць больш за 96% відаў. На Беларусі 58 відаў; рэшткі выкапнёвых К. р. трапляюцца ў адкладах позняга сілуру, дэвону і карбону (каля 400—300 млн. г. назад).

Даўж. ад 7 мм (некат. бычкі) да 7 м (бялуга), маса да 1,5 т. Маюць унутр. касцявы шкілет і акасцяненні ў вонкавым шкілеце; луска пласціністая, касцявая. Дыханне шчэлепнае, зрэдку лёгачнае (у дваякадыхальных). Апладненне вонкавае, зрэдку ўнутранае.

т. 8, с. 165

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АЗЁРНА-РАЧНЫ́Я РЫ́БЫ,

віды рыб, аднолькава характэрныя для іхтыяфауны азёраў і рэк. Пашыраны па ўсіх мацерыках, акрамя Антарктыды. На Беларусі 24 віды: акунь звычайны, аўсянка, бычок-падкаменшчык (гл. Падкаменшчыкі), верхаводка, вугор еўрапейскі, гарчак, гусцяра, джгір звычайны, жэрах, колюшкі (2 віды), карась, лешч, лінь, мянтуз, плотка, пячкур, сом звычайны, судак, уюн, краснапёрка, шчупак, шчыпоўка, язь. Большасць маюць прамысл. значэнне.

т. 1, с. 162

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

піла́-ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. піла́-ры́ба пі́лы-ры́бы
пілы́-ры́бы
Р. пілы́-ры́бы піл-рыб
Д. піле́-ры́бе пі́лам-ры́бам
В. пілу́-ры́бу піл-рыб
Т. піло́й-ры́бай
піло́ю-ры́баю		 пі́ламі-ры́бамі
М. піле́-ры́бе пі́лах-ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ры́ба ры́бы
Р. ры́бы ры́б
Д. ры́бе ры́бам
В. ры́бу ры́б
Т. ры́бай
ры́баю		 ры́бамі
М. ры́бе ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

во́жык-ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. во́жык-ры́ба во́жык-ры́бы
Р. во́жык-ры́бы во́жык-рыб
Д. во́жык-ры́бе во́жык-ры́бам
В. во́жык-ры́бу во́жык-рыб
Т. во́жык-ры́бай
во́жык-ры́баю		 во́жык-ры́бамі
М. во́жык-ры́бе во́жык-ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

рэ́мень-ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. рэ́мень-ры́ба рэ́мень-ры́бы
Р. рэ́мень-ры́бы рэ́мень-ры́б
Д. рэ́мень-ры́бе рэ́мень-ры́бам
В. рэ́мень-ры́бу рэ́мень-ры́б
Т. рэ́мень-ры́бай
рэ́мень-ры́баю		 рэ́мень-ры́бамі
М. рэ́мень-ры́бе рэ́мень-ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ме́сяц-ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ме́сяц-ры́ба ме́сяц-ры́бы
Р. ме́сяц-ры́бы ме́сяц-ры́б
Д. ме́сяц-ры́бе ме́сяц-ры́бам
В. ме́сяц-ры́бу ме́сяц-ры́б
Т. ме́сяц-ры́бай
ме́сяц-ры́баю		 ме́сяц-ры́бамі
М. ме́сяц-ры́бе ме́сяц-ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

меч-ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. меч-ры́ба меч-ры́бы
Р. меч-ры́бы меч-ры́б
Д. меч-ры́бе меч-ры́бам
В. меч-ры́бу меч-ры́б
Т. меч-ры́бай
меч-ры́баю		 меч-ры́бамі
М. меч-ры́бе меч-ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

мо́лат-ры́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. мо́лат-ры́ба мо́лат-ры́бы
Р. мо́лат-ры́бы мо́лат-ры́б
Д. мо́лат-ры́бе мо́лат-ры́бам
В. мо́лат-ры́бу мо́лат-ры́б
Т. мо́лат-ры́бай
мо́лат-ры́баю		 мо́лат-ры́бамі
М. мо́лат-ры́бе мо́лат-ры́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

уло́ў, уло́ву, м.

Колькасць злоўленай рыбы, дзічыны, звера.

Атрымаць багаты ў. рыбы.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)