АКТЫНА... [ад грэч. aktis (aktinos) прамень],

першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнні слову «прамяністы», словазлучэнню «прамянёвая энергія», напр. актыналіт, актынаметрыя.

т. 1, с. 212

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

электро́нна-прамянёвы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. электро́нна-прамянёвы электро́нна-прамянёвая электро́нна-прамянёвае электро́нна-прамянёвыя
Р. электро́нна-прамянёвага электро́нна-прамянёвай
электро́нна-прамянёвае		 электро́нна-прамянёвага электро́нна-прамянёвых
Д. электро́нна-прамянёваму электро́нна-прамянёвай электро́нна-прамянёваму электро́нна-прамянёвым
В. электро́нна-прамянёвы (неадуш.)
электро́нна-прамянёвага (адуш.)		 электро́нна-прамянёвую электро́нна-прамянёвае электро́нна-прамянёвыя (неадуш.)
электро́нна-прамянёвых (адуш.)
Т. электро́нна-прамянёвым электро́нна-прамянёвай
электро́нна-прамянёваю		 электро́нна-прамянёвым электро́нна-прамянёвымі
М. электро́нна-прамянёвым электро́нна-прамянёвай электро́нна-прамянёвым электро́нна-прамянёвых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

popromienny

popromienn|y

: choroba ~a ж. прамянёвая хвароба

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Суперартыкон, гл. Перадавальная электронна-прамянёвая трубка

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Суперіканаскоп, гл. Перадавальная электронна-прамянёвая трубка

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Радыетэрапія 9/36, гл. Прамянёвая тэрапія

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

РАДЫЯЛО́ГІЯ МЕДЫЦЫ́НСКАЯ,

галіна медыцыны, якая вывучае дзеянне іанізавальнага выпрамянення на арганізм чалавека, распрацоўвае метады яго выкарыстання з дыягнастычнай і лячэбнай мэтамі, вырашае пытанні проціпрамянёвай аховы і радыегігіены. Уключае прамянёвую дыягностыку і прамянёвую тэрапію. Прамянёвая дыягностыка выкарыстоўвае выпрамяненні для даследавання будовы і функцый нармальных і паталагічна змененых органаў і сістэм чалавека. У яе ўваходзіць рэнтгенадыягностыка, радыенуклідная дыягностыка, ультрагукавая дыягностыка, магнітнарэзанансная візуалізацыя. Да прамянёвай дыягностыкі адносяцца таксама тэрмаграфія, ЗВЧ-тэрмаметрыя. Р.м. ўзнікла пасля адкрыцця рэнтгенаўскіх прамянёў і радыеактыўнасці. Пашырана ў анатоміі (прамянёвая нармальная і паталаг. анатомія), фізіялогіі (прамянёвая фізіялогія і патафізіялогія), біяхіміі (радыяцыйная біяхімія). На Беларусі пытаннямі Р.м. займаюцца ў НДІ анкалогіі і мед. радыялогіі (вядучая навук. ўстанова), на кафедрах радыялогіі (прамянёвай дыягностыкі) Мінскага мед. ін-та, Бел. мед. акадэміі паслядыпломнай адукацыі. Выдаецца час. «Новости лучевой диагностики».

Літ.:

Михайлов А.Н. Рентгеносемиотика и диагностика болезней человека. Мн., 1989;

Яго ж. Лучевая диагностика в гастроэнтерологии. Мн. 1994;

Resnik D., Pettersson H. A skeletal radiology. Oslo, 1992;

Pettersson H. A global textbook of radiology. Oslo, 1995.

А.​М.​Міхайлаў.

т. 13, с. 240

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПРЫЁМНАЯ ТЭЛЕВІЗІ́ЙНАЯ ТРУ́БКА,

электравакуумная прылада для пераўтварэння эл. сігналаў у бачны відарыс. Адрозніваюць П.т.т. для вяшчальнага і прыкладнога тэлебачання (кінескопы) і індыкатарныя радыёлакацыйныя, асцылаграфічныя і інш. Гл. таксама Электронна-прамянёвая трубка.

т. 13, с. 65

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

радаско́п

(ад радар + -скоп)

кінескоп (электронна-прамянёвая трубка) у радыёлакатары.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

МАНАСКО́П (ад мана... + грэч. skopeō гляджу),

перадавальная электронна-прамянёвая прылада з нанесеным на паверхню мішэні нерухомым відарысам тэлевізійнай выпрабавальнай табліцы. Выкарыстоўваўся як крыніца стандартных сігналаў для праверкі і настройкі рознай тэлевізійнай апаратуры. Заменены на больш дасканалыя электронныя генератары выпрабавальных сігналаў, у т. л. на аснове мікра-ЭВМ.

т. 10, с. 60

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)