ду́ма 1, ‑ы, ж.
1. Мысль, разважанне, роздум. Думы і развагі пра зямлю, пра лепшае жыццё не давалі спакою ні майму бацьку, ні ўсёй астатняй тутэйшай беднаце. Кулакоўскі. У самотнай цішы перад сном Думы думае маці. Гілевіч.
2. Жанр гістарычнага народнага ўкраінскага эпасу, а таксама творы гэтага жанру. // Род вершаў на грамадзянскія, палітычныя тэмы ў рускай паэзіі пачатку 19 ст.
ду́ма 2, ‑ы, ж.
Выбарны орган цэнтральнай або мясцовага кіравання ў дарэвалюцыйнай Расіі. Баярская дума. Дзяржаўная дума. Гарадская дума.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасвятлі́ць сов., прям., перен. просветли́ть;
п. ва́дкасць рэакты́вамі — просветли́ть жи́дкость реакти́вами;
п. ду́мку — просветли́ть мысль
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
фармулёўка ж.
1. (действие) формулиро́вка, формули́рование ср.;
2. (сформулированная мысль) формулиро́вка;
даць ~ку — дать формулиро́вку
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
навя́зчивый назо́йлівы; (надоедливый) даку́члівы, надаку́члівы; (неотступный) неадчэ́пны;
навя́зчивый челове́к назо́йлівы (надаку́члівы) чалаве́к;
навя́зчивая мысль неадчэ́пная (назо́йлівая) ду́мка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
«ПОЛЕ́ССКАЯ ЖИЗНЬ»,
грамадска-паліт. і літ. газета ліберальнага памяркоўна-апазіц. кірунку. Выдавалася з 17(30).Ю. 1909 да 27.12.1911 (9.1.1912) [з 11(24).1 да 27.6(10.7).1910 не выходзіла] у Гомелі на рус. мове 3 разы на тыдзень. Прадаўжала праграму газ. «Полесская мысль». Змяшчала інфармацыю пра дзейнасць урада і Дзярж. думы, асвятляла побыт гар. «дна», надзвычайныя падзеі ў краі. Публікавала артыкулы пра жыццё і творчасць М.Чарнышэўскага, М.Скабічэўскага, П.Якубовіча, мастака А.Куінджы, знаёміла з творамі Л.Андрэева, Шолам-Алейхема, прапагандавала этычную філасофію Л.Талстога. Друкавала нарысы сакратара рэдакцыі М.Л.Бахціна (псеўд. Міхаіл Хмуры), вершы і апавяданні-замалёўкі мясц. аўтараў, асвятляла тэатр. і муз. жыццё горада, дзейнасць Гомельскага музычна-драматычнага таварыства.
У.М.Конан.
т. 12, с. 471
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Трыло́гія ‘тры творы аднаго аўтара, аб’яднаныя пераемнасцю тэксту’ (ТСБМ), трылёгія ‘тс’ (Некр. і Байк.). Запазычана праз польскую мову (trylogia) ці праз рускую (трилогия) са ст.-грэч. τριλογία ‘тры трагедыі, звязаныя ўнутранай еднасцю’, ‘прамова з трох частак’ < τρεις ‘тры’ + λογος, ‘слова (вуснае), прамова, апавяданне, меркаванне, дапушчэнне, сэнс, паняцце’ > λέγω ‘гавару, кажу’ (Міхельсон, Рус. мысль, 676; ЕСУМ, 5, 638).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
крыла́ты прям., перен. крыла́тый;
~тая пту́шка — крыла́тая пти́ца;
~тая ду́мка — крыла́тая мысль;
○ ~тыя сло́вы — крыла́тые слова́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
няспе́лы
1. незре́лый, неспе́лый;
н. я́блык — незре́лое (неспе́лое) я́блоко;
2. перен. незре́лый;
~лая ду́мка — незре́лая мысль
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
слу́шны де́льный; резо́нный, основа́тельный, состоя́тельный;
~ныя патрабава́нні — де́льные (основа́тельные, состоя́тельные) тре́бования;
~ная ду́мка — де́льная (резо́нная) мысль
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
узду́мацца сов.
1. безл. (внезапно прийти на мысль) взду́маться; захоте́ться;
2. разг. (восстановиться в памяти) вспо́мниться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)