самахо́д, ‑а і ‑у, М ‑дзе, м.

1. ‑у. Спец. Механічная падача разца або дэталі ў металарэзных станках.

2. ‑а. Назва некаторых машын і транспартных сродкаў са сваёй цягай.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ДЫЯСКО́П (ад дыя... + ...скоп),

дыяпраектар, оптыка-механічная прылада для праецыравання з павелічэннем відарысаў празрыстых арыгіналаў (дыяпазітываў, дыяфільмаў і інш.) на ўбудаваны ў прыладу або насценны экран. Д. выкарыстоўваюць для дэманстрацыі рысункаў, чарцяжоў, чытання мікрафотакопій і інш. Разнавіднасць Д. — фільмаскоп.

т. 6, с. 315

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВЫМЯРА́ЛЬНАЯ МАШЫ́НА,

оптыка-механічная машына для вымярэння вонкавых і ўнутраных лінейных памераў. Мае межы вымярэнняў: ніжнюю ад 0 (для вонкавых памераў) і ад 13,5 мм (для ўнутраных) і верхнюю да 1, 2, 4, 6, 8 і 12 м.

Дэталь, якая кантралюецца, устанаўліваецца на прадметны стол або люнеты. Адліковым прыстасаваннем служыць трубка аптыметра або інтэрферометра. Вымярэнне ажыццяўляецца параўнаннем памераў рабочай і ўзорнай дэталей (пераважна канцавых мер) або прамым вымярэннем. Вымяральная машына выкарыстоўваецца пераважна для праверкі і настройкі нутрамераў, вымярэння вял. канцавых мер і кантролю вял. дэталей. У праграмавальнай вытв-сці пашыраны каардынатныя вымяральныя машыны.

М.​І.​Дудо.

Оптыка-механічная вымяральная машына: 1 — станіна; 2 — пінольная бабка; 3 — люнеты; 4 — прадметны стол; 5 — вымяральная бабка з адліковым прыстасаваннем.

т. 4, с. 314

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

mechanical [məˈkænɪkl] adj.

1. механі́чны (таксама перан.);

a mechanical reaction механі́чная рэа́кцыя

2. фізі́чны;

the mechanical properties of gases фізі́чныя я́касці га́заў

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

до́следна-механі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. до́следна-механі́чны до́следна-механі́чная до́следна-механі́чнае до́следна-механі́чныя
Р. до́следна-механі́чнага до́следна-механі́чнай
до́следна-механі́чнае
до́следна-механі́чнага до́следна-механі́чных
Д. до́следна-механі́чнаму до́следна-механі́чнай до́следна-механі́чнаму до́следна-механі́чным
В. до́следна-механі́чны (неадуш.)
до́следна-механі́чнага (адуш.)
до́следна-механі́чную до́следна-механі́чнае до́следна-механі́чныя (неадуш.)
до́следна-механі́чных (адуш.)
Т. до́следна-механі́чным до́следна-механі́чнай
до́следна-механі́чнаю
до́следна-механі́чным до́следна-механі́чнымі
М. до́следна-механі́чным до́следна-механі́чнай до́следна-механі́чным до́следна-механі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ана́тама-механі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ана́тама-механі́чны ана́тама-механі́чная ана́тама-механі́чнае ана́тама-механі́чныя
Р. ана́тама-механі́чнага ана́тама-механі́чнай
ана́тама-механі́чнае
ана́тама-механі́чнага ана́тама-механі́чных
Д. ана́тама-механі́чнаму ана́тама-механі́чнай ана́тама-механі́чнаму ана́тама-механі́чным
В. ана́тама-механі́чны (неадуш.)
ана́тама-механі́чнага (адуш.)
ана́тама-механі́чную ана́тама-механі́чнае ана́тама-механі́чныя (неадуш.)
ана́тама-механі́чных (адуш.)
Т. ана́тама-механі́чным ана́тама-механі́чнай
ана́тама-механі́чнаю
ана́тама-механі́чным ана́тама-механі́чнымі
М. ана́тама-механі́чным ана́тама-механі́чнай ана́тама-механі́чным ана́тама-механі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ано́дна-механі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ано́дна-механі́чны ано́дна-механі́чная ано́дна-механі́чнае ано́дна-механі́чныя
Р. ано́дна-механі́чнага ано́дна-механі́чнай
ано́дна-механі́чнае
ано́дна-механі́чнага ано́дна-механі́чных
Д. ано́дна-механі́чнаму ано́дна-механі́чнай ано́дна-механі́чнаму ано́дна-механі́чным
В. ано́дна-механі́чны (неадуш.)
ано́дна-механі́чнага (адуш.)
ано́дна-механі́чную ано́дна-механі́чнае ано́дна-механі́чныя (неадуш.)
ано́дна-механі́чных (адуш.)
Т. ано́дна-механі́чным ано́дна-механі́чнай
ано́дна-механі́чнаю
ано́дна-механі́чным ано́дна-механі́чнымі
М. ано́дна-механі́чным ано́дна-механі́чнай ано́дна-механі́чным ано́дна-механі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аку́стыка-механі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аку́стыка-механі́чны аку́стыка-механі́чная аку́стыка-механі́чнае аку́стыка-механі́чныя
Р. аку́стыка-механі́чнага аку́стыка-механі́чнай
аку́стыка-механі́чнае
аку́стыка-механі́чнага аку́стыка-механі́чных
Д. аку́стыка-механі́чнаму аку́стыка-механі́чнай аку́стыка-механі́чнаму аку́стыка-механі́чным
В. аку́стыка-механі́чны (неадуш.)
аку́стыка-механі́чнага (адуш.)
аку́стыка-механі́чную аку́стыка-механі́чнае аку́стыка-механі́чныя (неадуш.)
аку́стыка-механі́чных (адуш.)
Т. аку́стыка-механі́чным аку́стыка-механі́чнай
аку́стыка-механі́чнаю
аку́стыка-механі́чным аку́стыка-механі́чнымі
М. аку́стыка-механі́чным аку́стыка-механі́чнай аку́стыка-механі́чным аку́стыка-механі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

фі́зіка-механі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. фі́зіка-механі́чны фі́зіка-механі́чная фі́зіка-механі́чнае фі́зіка-механі́чныя
Р. фі́зіка-механі́чнага фі́зіка-механі́чнай
фі́зіка-механі́чнае
фі́зіка-механі́чнага фі́зіка-механі́чных
Д. фі́зіка-механі́чнаму фі́зіка-механі́чнай фі́зіка-механі́чнаму фі́зіка-механі́чным
В. фі́зіка-механі́чны (неадуш.)
фі́зіка-механі́чнага (адуш.)
фі́зіка-механі́чную фі́зіка-механі́чнае фі́зіка-механі́чныя (неадуш.)
фі́зіка-механі́чных (адуш.)
Т. фі́зіка-механі́чным фі́зіка-механі́чнай
фі́зіка-механі́чнаю
фі́зіка-механі́чным фі́зіка-механі́чнымі
М. фі́зіка-механі́чным фі́зіка-механі́чнай фі́зіка-механі́чным фі́зіка-механі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

хі́міка-механі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. хі́міка-механі́чны хі́міка-механі́чная хі́міка-механі́чнае хі́міка-механі́чныя
Р. хі́міка-механі́чнага хі́міка-механі́чнай
хі́міка-механі́чнае
хі́міка-механі́чнага хі́міка-механі́чных
Д. хі́міка-механі́чнаму хі́міка-механі́чнай хі́міка-механі́чнаму хі́міка-механі́чным
В. хі́міка-механі́чны (неадуш.)
хі́міка-механі́чнага (адуш.)
хі́міка-механі́чную хі́міка-механі́чнае хі́міка-механі́чныя (неадуш.)
хі́міка-механі́чных (адуш.)
Т. хі́міка-механі́чным хі́міка-механі́чнай
хі́міка-механі́чнаю
хі́міка-механі́чным хі́міка-механі́чнымі
М. хі́міка-механі́чным хі́міка-механі́чнай хі́міка-механі́чным хі́міка-механі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)