Та́ма ’гаць, грэбля, стаў, ставок’ (Некр. і Байк.), ’запруда’ (Вруб., Ласт.), сюды ж тамова́ті ’затрымліваць, замаруджваць, запруджваць’ (Вруб.), тамава́ньнё ’гаць пры беразе ракі’ (карэліц., З нар. сл.), тамава́не ’ўмацаванне берагоў ад размыву’ (Скарбы), ст.-бел.тамовати ’стрымліваць’. Праз польск.tama ’запруда, грэбля, дамба’, tamować ’прыпыняць, стрымліваць’, з с.-в.-ням.tam ’дамба, грэбля, гаць, запруда’, ням.Damm ’тс’, dämmen ’запруджваць, падпіраць’, роднасных англ.dam, ст.-ісл.dammr ’запруда’, гоц.faúr‑dammjan ’загароджваць’, і, як мяркуюць, грэч.θέμεθλα ’падмурак’ (Брукнер, 564; ЕСУМ, 5, 511; Булыка, Лекс. запазыч., 198). Гл. таксама утаймаваць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
barrage[ˈbærɑ:ʒ]n.
1. канана́да, мо́цная/масі́раваная стральба́
2. шквал (перан.);
a barrage of questions град пыта́нняў
3. запру́да, да́мба, гаць, плаці́на
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
хвалярэ́з, ‑а, м.
Спец. Гідратэхнічнае збудаванне (дамба, вал і пад.), якія ахоўваюць месца стаянкі суднаў ад дзеяння хваль. Мора глуха зараўло, навалілася на хвалярэзы.Васілевіч.Сцяна — калісьці магутная, з байніцамі і хвалярэзамі з нахіленых паляў. Аб вострыя, калісьці грозныя, канцы іх мірна плёхаюць узнятыя ветрыкам, хвалі.Брыль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тра́версIм.
1.воен. (насыпь в окопе) тра́верс;
2.гидр. (дамба) тра́верс
тра́версII, -су м., спорт. тра́верс
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бу́на
(ням. Buhne = перамычка)
дамба, высунутая ад берага ў бок мора або ракі для аховы берага або гідратэхнічнага збудавання ад размывання.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Kríppef -, -n
1) я́слі (у розн. знач.)
2) запру́да, да́мба (папярэчная)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
тра́верс1, ‑а, м.
Спец.
1. Папярочнае прыкрыццё (насып) у акопах, траншэях, якое засцерагае ад агню з флангаў або з тылу.
2. Папярочная дамба, якая ідзе ад берага да сярэдзіны ракі.
[Фр. traverse.]
тра́верс2, ‑а, м.
Спец. Пераход альпіністаў на маршруце, які праходзіць па грэбені горнага хрыбта і злучае некалькі вяршынь.
[Ад фр. treversee — пераезд, пераправа.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
jetty
I[ˈdʒeti]
n., pl. -ties
1) да́мбаf., мол -а m.
2) пры́стань f.
II[ˈdʒeti]
adj.
чо́рны, як смоль
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
levee
I[ˈlevi]
n.
1) да́мба, грэ́бля f.; насып -у m.
2) берагавы́ вал ракі́
3) пры́стань f.
II[ˈlevi]
гл. levée
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)