снегаўбо́ршчык, ‑а, м.
Чыгуначная машына для ачысткі станцыйных пуцей ад снегу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АЧЫШЧА́ЛЬНЫЯ ЗБУДАВА́ННІ,
комплекс інж. збудаванняў для ачысткі сцёкавых водаў і апрацоўкі асадкаў. Падзяляюцца на збудаванні механічнай, біялагічнай і фізіка-хімічнай ачысткі. Выбар схемы ачысткі залежыць ад складу і колькасці сцёкавых водаў, характарыстыкі вадаёма, куды яны адводзяцца, ці тэхнал. патрабаванняў да вады ў выпадку іх паўторнага выкарыстання.
Да збудаванняў мех. ачысткі адносяцца: прыстасаванні для працэджвання (рашоткі, драбілкі, сіты) і сепарацыі (пескаўлоўнікі, тлушчаўлоўнікі, маслааддзяляльнікі, нафтапасткі, адстойнікі, гідрацыклоны, цэнтрыфугі). Збудаванні біял. ачысткі ў прыродных умовах — палі фільтрацыі і арашэння, біял. сажалкі (бываюць з сістэмамі прымусовай аэрацыі). Біял. ачыстка ў штучных умовах ажыццяўляецца на біяфільтрах і ў аэратэнках. Збудаванні фіз.-хім. ачысткі: флататары, сарбцыйныя, экстракцыйныя і інш. калоны, нейтралізатары, іонаабменныя фільтры, гіперфільтрацыйныя ўстаноўкі, збудаванні эл.-хім. ачысткі і інш. Вузел апрацоўкі асадку ўключае збудаванні па стабілізацыі, кандыцыянаванні, абязводжванні асадку. На невялікіх ачышчальных збудаваннях асадак затрымліваюць і зброджваюць у септыках і адстойніках. На буйных станцыях стабілізацыя асадку робіцца ў анаэробных (метатэнкі) ці аэробных стабілізатарах. Пры выкарыстанні метатэнкаў для утылізацыі газу, што выдзяляецца, прадугледжваюцца газгольдэры. Для абязводжвання стабілізаваных асадкаў у прыродных умовах служаць глеістыя пляцоўкі. Механічнае абязводжванне робяць вакуум-фільтрамі, фільтрпрэсамі, цэнтрыфугамі. Абеззаражваюць ачышчаную ваду ў кантактных рэзервуарах з дапамогай хлору ці азону. Устаноўкі па абеззаражванні бактэрыцыднымі прамянямі ўключаюць выпрамяняльную лямпу, уманціраваную ў трубаправод, які транспартуе ваду, што апрацоўваецца. Лакальныя ачышчальныя збудаванні прадпрыемстваў камплектуюцца вузламі мех. і фіз.-хім. ачысткі. Гарадскія ачышчальныя збудаванні, якія прымаюць сумесь бытавых і вытв. сцёкаў, уключаюць мех. і біял. ачыстку, абеззаражванне ачышчаных сцёкавых водаў і апрацоўку асадку. Збудаванні ачысткі атм. сцёку складаюцца з адстойнікаў і фільтраў (біял. сажалак). Да ачышчальных збудаванняў адносяцца таксама збудаванні для ачысткі паветра.
В.Г.Аўсянікаў.
т. 2, с. 165
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
дноачышча́льны, ‑ая, ‑ае.
Прызначаны для ачысткі дна (у 1 знач.). Дноачышчальныя работы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
газаачышча́льны, ‑ая, ‑ае.
Які служыць для ачысткі газу ад прымесей. Газаачышчальныя ўстаноўкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
канаваачышча́льнік, ‑а, м.
Машына для ачысткі арашальных і асушальных канаў і каналаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пало́льнік, ‑а, м.
Прылада для разрыхлення глебы і ачысткі пасеваў ад пустазелля.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
се́птык, ‑а, м.
Спец. Басейн у каналізацыйнай сетцы для ачысткі сцёкавых вод.
[Англ. septie ад грэч. sēpticós — гніласны, гнойны.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ток², -а, мн. такі́, -о́ў, м.
1. Спецыяльны будынак для складання, абмалоту і ачысткі збожжа; гумно.
Т. будавалі далёка ад хаты.
2. Пляцоўка для абмалоту збожжа.
Збожжа на таку малацілі цапамі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
фільтр, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Прыбор або рэчыва для ачысткі вадкасцей, газаў.
2. Прыбор, які затрымлівае праходжанне некаторых прамянёў, гукаў, электрамагнітных хваль (спец.).
Акустычны ф.
|| прым. фі́льтравы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шалупі́на, -ы, ж.
1. Вонкавая мяккая прыродная абалонка (плода, бульбы і пад.); скурка.
Абдзерці шалупіну з бульбіны.
2. мн. -ы, -пін. Адходы пасля ачысткі пладоў, бульбы.
Збіраць шалупіны на корм свінням.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)