уве́рх, прысл.
1. У вышыню, увысь; у напрамку да верхняй часткі чаго-н.
Полымя ўзвіваецца ў.
Сцежка вяла ў. на ўзгорак.
2. Унутраным бокам наверх ці ніжняй часткай прадмета ўгору.
Вывернуць кажух у. шэрсцю.
На беразе ляжала лодка ў. дном.
3. У напрамку да вытоку ракі, супраць цячэння.
У. па Дняпры.
◊
Уверх дном (разм.) — не так, як трэба (пра ход спраў, парушэнне звычайнага парадку).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ánordnen vt
1) упарадко́ўваць, расстаўля́ць;
alphabétisch ~ размяшча́ць у алфаві́тным пара́дку
2) зага́дваць; прызнача́ць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
=mäßig паўсуф. прыметнікаў, паказвае на адпаведнасць правілу, закону, абавязку, вызначанаму парадку: régelmäßig рэгуля́рны
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
=recht паўсуф. прыметнікаў, паказвае адпаведнасць правілу, закону, маральнаму абавязку, вызначанаму парадку: lótrecht вертыка́льны
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
шали́ть несов.
1. (резвиться) дурэ́ць; (баловаться) ба́лавацца; (забавляться) забаўля́цца;
2. (вести себя или обращаться с кем-, чем-л. легкомысленно) жартава́ць; (дурачиться) дуры́цца;
3. (бесчинствовать) разг., уст. сваво́ліць, гарэ́заваць;
4. (неправильно действовать, функционировать) разг. (быць) не ў пара́дку;
не́рвы шаля́т не́рвы не ў пара́дку;
◊
шали́шь! жарту́еш!; ду́дкі!;
шали́шь, не обма́нешь! жарту́еш (ду́дкі), не ашука́еш!
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
картатэ́ка
(ад карта + -тэка)
збор картак з якімі-н. даведачнымі матэрыяламі, размешчаных у пэўным парадку, напр. па алфавіту, тэмах, тэрмінах.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кро́сінгавер
(англ. crossingover)
узаемны абмен участкамі паміж гамалагічнымі храмасомамі ў выніку разрыву і злучэння ў новым парадку іх ніцей (храматыдаў).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
металафо́н
(ад метал + -фон)
ударны музычны інструмент, у якім крыніцай гукаў з’яўляюцца падабраныя па гучанню ў адпаведным парадку металічныя пласцінкі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ана́лы
(лац. annales)
1) запісы гістарычных падзей у храналагічным парадку ў Стараж. Рыме і сярэдневяковай Еўропе;
2) перан. наогул запісы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
эксцэ́с
(лац. excessus = выхад; ухіленне)
1) крайняе праяўленне чаго-н., няўстрыманасць;
2) парушэнне нармальнага ходу чаго-н., напр. грамадскага парадку.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)