Пы́ ні ’маўляў, моў’ (Яруш. , Гарэц. , Бяльк. ), выклічнік (націск залежыць ад папярэдняга слова) ’та, вось, моў’’: я пыни не таковскій ; ’прыяцель, вашэць’: тобе, пыни, можно гето сказаць (Нас. ). Магчыма, гукапераймальнае, параўн. рус. пынь‑пынь ’пра чалавека, які гаворыць невыразна, заікаючыся’, або дэфармаванае слова-паразіт, што ўзыходзіць да звароту пане ці васпане (гл.), пра гэта сведчыць заўвага Ярушэвіча “гор.” (гарадское).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Тро́ кнуць ‘сказаць не падумаўшы’ (Рэг. сл. Віц. ). Відаць, роднаснае рус. дыял. трёкать ‘гаварыць (пра пустыя, неабгрунтаваныя выказванні)’, тре́ кать ‘біць, калаціць’, якія Куркіна (Этимология –1983, 27) пры чаргаванні асноў збліжае з балг. тра́ кам ‘стукаць, трашчаць’, тре́ ква , тре́ кне ‘біць, калаціць’ і больш далёкім літ. trė̃kti ‘нішчыць, разбураць’ няяснага паходжання (Смачынскі , 684). Гукапераймальнае (?), параўн. балг. трак‑трак ‘грук-грук’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адмачы́ ць , -мачу́ , -мо́ чыш, -мо́ чыць; -мо́ чаны; зак. , што.
1. Намачыўшы што-н. , аддзяліць, адклеіць.
А. прысохлы бінт.
А. наклейку.
2. Вымачыць, зрабіць больш прыдатным для выкарыстання (спец. ).
А. скуры.
3. перан. Сказаць або зрабіць што-н. недарэчнае, непрыстойнае (разм. ).
Ну і адмачыў штуку!
|| незак. адмо́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. адмо́ чванне , -я, н. знач. ) і адмо́ чка , -і, Д М ж. знач. ).
|| прым. адмо́ чны , -ая, -ае (да 2 знач. ; спец. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́ паліць , -лю, -ліш, -ліць; -лены; зак. , што.
1. Спаліць да канца, цалкам.
Пажар выпаліў увесь лес.
Сонца выпаліла пасевы.
2. Ачысціць апальваннем.
В. бляху.
3. Зрабіць знак, рысунак на чым-н. распаленым прадметам.
В. узор.
В. кляймо.
4. што і ў чым . Кончыць паліць, прапаліць.
В. у печы.
5. Вырабіць абпальваннем.
В. цэглу.
6. Сказаць адным дыхам (разм. ).
В. навіну.
|| незак. выпа́ льваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. выпа́ льванне , -я, н. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́ ціснуць , -ну, -неш, -не; -ні; -нуты; зак. , што.
1. Ціскам дастаць або, ціскаючы, выпусціць вадкасць з чаго-н.
В. сок з лімона.
В. слёзы (перан. : вымушана заплакаць; разм. ). Слова не выціснеш з каго-н. (перан. : не прымусіш слова сказаць ; разм. ).
2. Ціскам выламаць.
В. шыбу.
3. перан. -н.
В. з гаспадаркі ўсё.
4. Тое, што і выцесніць .
5. Зрабіць пры дапамозе ціснення.
В. надпіс залатымі літарамі.
|| незак. выціска́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Plus valet exiguus quam nullus ad atria clavus
Лепш дрэнны замок у доме, чым ніякі.
Лучше плохой замок в доме, чем никакой.
бел. сказаць . Не сплёўшы новыя лапці, старыя не выкідай.
рус.
фр.
англ.
нем.
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
łatka
łatk|a
ж.
przypiąć komu сказаць з’едліва пра каго каго
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
zagaić
зак. сход; з’езд і да т.п. сказаць уступнае слова;
zagaić posiedzenie — адкрыць пасяджэнне
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
observe
[əbˈzɜ:rv]
v.
1) назіра́ ць, нагляда́ ць; заўважа́ ць
2) сказа́ ць , заўва́ жыць
3) прытры́ мвацца, трыма́ цца, захо́ ўваць
to observe a rule — трыма́ цца пра́ віла
to observe silence — захо́ ўваць маўча́ ньне
4) сьвяткава́ ць, ушано́ ўваць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
safely
[ˈseɪfli]
adv.
1) to return home safely — вярну́ цца дамо́ ў цэ́ лым і здаро́ вым
2) бяз ры́ зыкі, без памы́ лкі; пэ́ ўна, з пэ́ ўнасьцю
I can safely say — Магу́ пэ́ ўна сказа́ ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)