Verbum

анлайнавы слоўнік

Ку́рыца ₁ ’свойская птушка; самка пеўня’ (ТСБМ, Сл. паўн.-зах., Касп., Яруш., Бяльк., Сцяшк., Сержп. Пр., Жд. 2). Гл. кур ₁.

Ку́рыца ₂ ’vulva’ (Некр.). Слова, магчыма, яшчэ праславянскае. Укр. курка ’тс’. Параўн. славен. kȗrjica ’тс’, н.-луж. kurica ’тс’, традыцыйна да кура (гл.) (Штрэкель, AfslPh, 27, 50). Больш верагодна да прасл. kurъ ’род’ (гл. Мартынаў, Лекс. взаим., 208–209). Параўн. курва (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ладу́нка, ладу́нкі ’род патранташа ў кавалерыстаў’, ’сумка для пораху, шроту ў паляўнічых’, ’набой для стрэльбы; трубачка ў форме гільзы з порахам і шротам для аднаго зараду’ (ТСБМ, Мядзв.), ’сумка’ (паўд.-усх., КЭС), ладу́нка, ладу́нык ’скрынка для пістонаў’ (Бяльк.). Ст.-бел. ладунокъ, ледунокъ, лядунокъ ’набой’ (XVI ст.) запазычаны са ст.-польск. ładunek, ładunek ’тс’. Форма жан. р. пад уплывам сумка, торба, скрынка.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Варушкі ’вясеннія апенькі’ (Інстр. II); ’род грыбоў’ (Грыг.). Параўн. рус. дыял. (смал., пск.) вару́шки ’грыбы, роднасныя апенькам’. Здаецца, утварэнне ад слав. *variti ’варыць’, г. зн. першаснае значэнне ’грыбы, якія вараць, адварваюць’. Да гэтага параўн., напр., у Даля: отвару́хи ’маласольныя грыбы’, отвару́шка ’від грыбоў’. Далей, магчыма, сюды адносяцца і бел. гавару́шкі ’апенькі’, рус. говору́шки ’тс’, а таксама бел. авяру́шкі ’вясеннія апенькі’ (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Месі́я ’пасланец бога, які павінен прыйсці на зямлю і выратаваць род чалавечы ад пакут’ (ТСБМ). Яшчэ ст.-рус. мессия, месия ’тс’ (XII ст.), ст.-бел. месия (XV ст.). Форма месіяш ’тс’ (Нас.), ст.-бел. месияшъ, месиашъ, мессияшъ, месыашъ ’тс’ (XV ст.) запазычаны са ст.-польск. mesyjasz ’месія’, якое праз лац. messīas ад ст.-яўр. māsziāh ’памазаны’ (Булыка, Лекс. запазыч., 176).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

humble

[ˈhʌmbəl]

adj.

1) сьці́плы, про́сты, бе́дны; нязна́тны (пра род)

a humble request — пако́рлівая про́сьба

2) пако́рны, пако́рлівы

v.t.

1) рабі́ць пако́рлівым, уціхамі́рваць, утаймо́ўваць; прыніжа́ць

2) паніжа́ць, прыніжа́ць (стано́вішчам, ва́жнасьцю)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

kin

[kɪn]

1) род -у m.; сям’я́ f., ро́дныя, pl. of ро́дны -ага m., ро́дная f.

2) ро́дныя, сваякі́ (па крыві́ ці праз жані́мства); радня́ f.

adj.

ро́дны, свая́цкі

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

аўтарытэ́т м.

1. (род. аўтарытэ́ту) (общепризнанное значение) авторите́т;

заваява́ць а. — завоева́ть авторите́т;

2. (род. аўтарытэ́та) (авторитетное лицо) авторите́т;

гэ́ты чалаве́к — а. для нас — э́тот челове́к — авторите́т для нас;

◊ падмачы́ць а. — подмочи́ть авторите́т

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

жано́чы же́нский; (предназначенный для женщины — ещё) да́мский;

~чая хі́трасць — же́нская хи́трость;

ж. абу́так — же́нская (да́мская) о́бувь;

○ ~чая ры́фма — же́нская ри́фма;

ж. род — же́нский род;

~чае пыта́нне — же́нский вопро́с;

~чыя хваро́бы — же́нские боле́зни

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уе́зд м.

1. род. уе́зду (действие) въезд;

на ра́ніцу прызна́чаны ўезд у го́рад — у́тром назна́чен въезд в го́род;

2. род. уе́зда (место, по которому въезжают куда-л.) въезд;

прыго́жы ўезд — краси́вый въезд

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ки́пень м. и ж.

1. (пена) пе́на, -ны ж.;

2. (кипяток) кі́пень, -пню м., кі́пецень, род. кі́петню м., вар, род. ва́ру м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)