МРО́ЧАК (Жорж Адамавіч) (н. 6.4.1937, в.Рагозіна Лагойскага р-на Мінскай вобл.),
бел. вучоны ў галіне тэхналогіі машынабудавання. Д-р тэхн. н. (1990), праф. (1997). Скончыў Бел. ін-т механізацыі сельскай гаспадаркі (1960), БПІ (1964). З 1969 у Фізіка-тэхн. ін-це Нац. АН Беларусі (у 1979—90 нам. дырэктара). Навук. працы па электрафіз. і электрахім. спосабах апрацоўкі матэрыялаў, плазменна-вакуумных метадах асаджэння пакрыццяў, ахове матэрыялаў ад карозіі. Дзярж. прэмія Беларусі 1980.
Тв.:
Обработка износостойких покрытий. Мн., 1997 (у сааўт.);
Вакуумно-плазменные способы формирования защитных и упрочняющих покрытий. Мн., 1998 (разам з В.А.Емяльянавым, І.А.Івановым).
т. 10, с. 535
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПРАХАРЭ́НКА (Уладзімір Аляксандравіч) (16.7.1938, с. Шадрына Казульскага р-на Краснаярскага краю, Расія — 5.2.1992),
бел. вучоны ў галіне радыёэлектронікі. Д-р тэхн. н. (1979), праф. (1980). Скончыў Артыл. радыётэхн. акадэмію ў Харкаве (1960). З 1963 у Мінскім вышэйшым ваенным інж. вучылішчы (з 1976 нач. кафедры). Навук. працы па тэарэт. асновах кіравання надзейнасцю і якасцю складаных радыётэхн. сістэм, распрацоўцы фізіка-стат. мадэлей парушэння ў работаздольнасці элементаў электроннай тэхнікі.
Тв.:
Учет априорной информации при оценке надежности. Мн., 1979 (разам з У.Ф.Голікавым);
Обеспечение безотказности микроэлектронной радиоаппаратуры на этапе производства. Мн., 1989 (разам з І.Я.Ліцвінскім, А.М.Смірновым).
т. 13, с. 30
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
СІДАРЭ́НКА (Валерый Аляксеевіч) (н. 20.4.1939, Мінск),
бел. вучоны ў галіне тэхналогіі машынабудавання. Канд. тэхн. н. (1971). Скончыў БПІ (1961). З 1963 у Фізіка-тэхн. ін-це АН Беларусі. З 1979 у Рэсп. міжгаліновым ін-це павышэння кваліфікацыі кіруючых работнікаў. З 1991 у БПА. Навук. працы па тэорыі і практыцы апрацоўкі металаў рэзаннем, распрацоўцы тэхналогіі памерна-чыставой апрацоўкі дэталей машын і прылад. Дзярж. прэмія Беларусі 1974.
Тв.:
Применение малоотходных, безотходных и ресурсосберегающих технологических процессов в металлообработке в промышленности Белоруссии. Мн., 1988 (разам з А.Р.Арловым);
Технологические возможности ротационного резания материалов. Мн., 1990 (разам з А.В.Совусем).
т. 14, с. 369
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
СЛАБАЖА́НІНА (Кацярына Іванаўна) (н. 10.3.1945, г.п. Лельчыцы Гомельскай вобл.),
бел. вучоны ў галіне біяфізікі. Чл.-кар Нац. АН Беларусі (2000), д-р біял. н. (1992). Скончыла БДУ (1967). З 1967 у Ін-це фотабіялогіі Нац. АН Беларусі (з 1993 нам. дырэктара, адначасова з 1999 заг. лабараторыі). Навук. працы па пытаннях структурнай рэарганізацыі мембран эрытрацытаў пры паталогіі і старэнні клетак in vivo і in vitro, а таксама пад уплывам фізіка-хім. фактараў. Распрацавала шэраг метадаў фотадыягностыкі захворванняў. Дзярж. прэмія Беларусі 1992.
Тв.:
Спектральный люминесцентный анализ в медицине. Мн., 1989 (разам з Я.А.Чарніцкім).
т. 14, с. 484
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
proper [ˈprɒpə] adj.
1. адпаве́дны, нале́жны, падыхо́дзячы;
in the proper way/order нале́жным чы́нам; у нале́жным пара́дку;
I’m not sure that’s a proper subject for a school debate. Я не ўпэўнены, што гэтая тэма падыходзіць для школьнай дыскусіі.
2. прысто́йны
3. пра́вільны
4. (пасля назоўніка) у ву́зкім значэ́нні, ва ўла́сным сэ́нсе;
Physics proper doesn’t interest me. Фізіка сама па сабе мяне не цікавіць.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
пупініза́цыя
[ад англ. M. Pupin = прозвішча амер. фізіка (1858—1935)]
спосаб павелічэння дальнасці перадач па правадных лініях сувязі штучным узмацненнем іх індуктыўнасці.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
радыяхі́мія
(ад радые- + хімія)
раздзел хіміі, які вывучае фізіка-хімічныя і хімічныя ўласцівасці радыеактыўных рэчываў, распрацоўвае метады вылучэння і ачысткі гэтых рэчываў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ры́дберг
[шв. J. Rydberg = прозвішча шв. фізіка (1854—1919)]
адзінка энергіі, роўная 13,6 электрон-вольт, якая прымяняецца ў атамнай фізіцы і оптыцы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
рэнтгена-
[ням. W. Roentgen = прозвішча ням. фізіка (1845—1923)]
першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «звязаны з выкарыстаннем рэнтгенаўскіх прамянёў».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ферміён
[ад іт. E. Fermi = прозвішча іт. фізіка (1901—1954)]
элементарная часціца (электрон, пратон, нейтрон і інш.) або квазічасціца з паўцэлым спінам.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)