умоўнае або штучнае слова, якое выкарыстоўваецца ў мове замест агульнавядомага. Аргатызмы маюць вузкаспец. характар і знаходзяцца па-за межамі літ. мовы: напр., «філон» — гультай, «стукач» — даносчык, «хіляць» — ісці, «хвост» — акадэмічная запазычанасць і інш. Эмацыянальна-экспрэсіўная афарбоўка, выразнае адценне зніжанасці або грубаватасці, уласцівае аргатызму, дазваляе карыстацца імі ў маст. творах для стварэння каларыту адпаведнага сац. асяроддзя, вобраза ці своеасаблівага камічнага эфекту.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
і́ндэкс, -а, мн. -ы, -аў, м. (спец.).
1. Паказальнік, спіс чаго-н.
І. геаграфічных назваў.
І. імён.
2. Лічбавы (або літарны) паказчык чаго-н.
І. прамысловай вытворчасці.
І. аптовых цэн.
3.Умоўнае абазначэнне ў сістэме якой-н. класіфікацыі.
Паштовы і.
|| прым.і́ндэксны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
праба́цыя
(лац. probatio = праверка)
юр.умоўнае асуджэнне ў шэрагу краін.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
і́грэк, ‑а, м.
1. Назва перадапошняй літары (y) лацінскага алфавіта.
2. Невядомая велічыня, якая абазначаецца гэтай літарай (побач з літарамі x, z). //Умоўнае абазначэнне невядомай або знарок не названай асобы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Знак ’умоўнае абазначэнне’. Рус., укр., балг.макед.знак, польск., чэш., славац.znak, славен., серб.-харв.znâk. Ц.-слав., ст.-рус.знакъ. Прасл.zna‑kъ ад кораня zna‑ з суф. ‑kъ (як гук і г. д.). Гл. знаць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ікс, ‑а, м.
1. Назва трэцяй ад канца літары (x) лацінскага алфавіта.
2. Невядомая велічыня, якая абазначаецца гэтай літарай (побач з літарамі y, z). //Умоўнае абазначэнне невядомай або знарок не названай асобы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
probation
[proʊˈbeɪʃən]
n.
1) выпрабава́ньне (кваліфіка́цыі, хара́ктару)
2) час трыва́ньня выпрабава́ньня
3) умо́ўнае звальне́ньне на пару́кі
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
parole
[pəˈroʊl]1.
n.
1) умо́ўнае звальне́ньне з турмы́
2) сло́ва го́нару
2.
v.t.
выпуска́ць умо́ўна (вя́зьня)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Jane Doe[ˌdʒeɪnˈdəʊ]n.AmE Джэйн Доў, умо́ўнае іменава́нне асо́бы жано́чага по́лу, чыё імя́ невядо́мае або́ па тых ці і́ншых прычы́нах не называ́ецца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
probation[prəˈbeɪʃn]n.
1.lawумо́ўнае асуджэ́нне;
He was given two years’ probation. Яму далі два гады ўмоўна.