дэ́спат, ‑а, М ‑наце, м.
1. У рабаўладальніцкіх манархіях Старажытнага Усходу жорсткі самадзяржаўны правіцель.
2. перан. Жорсткі чалавек; тыран.
[Грэч. despotēs.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пало́мніцтва, -а, н.
1. Вандраванне, падарожжа ў якасці паломніка.
2. перан. Падарожжа, хаджэнне куды-н. вялікай колькасцю наведвальнікаў каб азнаёміцца з якімі-н. славутасцямі, а таксама да славутай асобы (іран.).
Пачалося сапраўднае п. да раскапанага старажытнага помніка архітэктуры.
|| прым. пало́мніцкі, -ая, -ае.
Паломніцкая дарога.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
антыква́р, ‑а, м.
1. Прадавец антыкварных прадметаў.
2. Уст. Аматар і збіральнік прадметаў старажытнага мастацтва, старых і рэдкіх кніг і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лаці́нскі, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да Старажытнага Рыма, да рымлян. Лацінская мова. Лацінская прыказка.
2. Уст. Каталіцкі. Лацінская царква.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ро́стра ’трыбуна на форуме старажытнага Рыма, упрыгожаная насамі караблёў, захопленых у непрыяцеля’, ’упрыгожанні калон у выглядзе насавой часткі старажытнага судна’ (ТСБМ) — праз польскую ці рускую мову з лац. rostra мн. л. ’насы караблёў’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
scion [ˈsaɪən] n.
1. fml нашча́дак, пато́мак;
a scion of an ancient house нашча́дак старажы́тнага ро́ду
2. bot. па́сынак (расліны)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
гарадзі́шча, ‑а, н.
Месца, дзе захаваліся астаткі старажытнага пасялення. У культурным пласце Берасцейскага гарадзішча добра захаваліся драўляныя пабудовы і рэчы гаспадарчага побыту. «Помнікі».
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
раманізава́ць, ‑зую, ‑зуеш, ‑зуе; зак. і незак., каго-што.
Прымусіць (прымушаць) каго‑, што‑н. засвоіць мову, культуру, звычаі Старажытнага Рыма; правесці (праводзіць) раманізацыю.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
МАНУСКРЫ́ПТ (позналац. manuscriptum ад лац. manus рука + scribo пішу),
назва старажытнага рукапісу на папірусе, пергаменце, пазней — паперы ў выглядзе асобных лістоў, скрутка або кодэкса без уліку яго памеру і формы. У многіх еўрап. мовах М. — сінонім тэрміна «рукапіс», у т. л. машынапісны.
т. 10, с. 94
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
заваёва ж., прям., перен. (то, что завоёвано) завоева́ние ср.;
~вы Старажы́тнага Ры́ма ў А́фрыцы — завоева́ния Дре́внего Ри́ма в А́фрике
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)