перапячы́ся сов.

1. перепе́чься; (о сале и т.п.) пережа́риться;

2. разг. (на солнце) пережа́риться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

БЛА́СКА ІБА́НЬЕС ((Blasco Ibánez) Вісентэ) (29.1.1867, г. Валенсія, Іспанія — 28.1.1928),

іспанскі пісьменнік. Скончыў Валенсійскі ун-т (1888). У ранніх творах адчувальны ўплыў рамантызму (гіст. раман «Граф Гарсі-Фернандэс», антыклерыкальны раман-фельетон «Чорнае павуцінне», апрацоўкі легендаў і паданняў). Аўтар раманаў і апавяданняў пра Валенсію «Бесшабашнае жыццё» (1894), «Майская кветка» (1895), «Хутар» (1898), «У апельсінавых садах» (1900), зб. «Валенсіянскія апавяданні» (1896) і інш. Вызначальны творчы метад Бласкі Ібаньеса — рэалізм з элементамі натуралізму. Напісаў цыклы сац.-тэндэнцыйных («Сабор», 1903; «Нязваны госць», 1904; «Вінны склад», «Арда», абодва 1905) і філас.-псіхал. раманаў («Голая маха», 1906; «Кроў і пясок», 1908; «Мёртвыя валадараць», 1909). Падзеі 1-й сусв. вайны ў раманах «Чацвёра вершнікаў Апакаліпсіса» (1916), «Наша мора» (1918), «Ворагі жанчын» (1919). Раманы «Зямля для ўсіх», «Каралева Калафія» (абодва 1923) з задуманага цыкла твораў пра Паўд. Амерыку, раман «У пошуках Вялікага Хана» (1928) пра Х.​Калумба.

Тв.:

Рус. пер. — Полн. собр. соч. Т. 1—16. М., 1910—12;

Избр. произв. Т. 1—3. М.; Л., 1959;

Солнце мертвых. М., 1965.

Літ.:

Плавскин З.И. Иснанская литература XIX—XX веков. М., 1982.

Е.​А.​Лявонава.

т. 3, с. 188

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НАБІ́ ХАЗРЫ́ (сапр. Набі Алекпер аглы Бабаеў; н. 10.12.1924, с. Хурдален каля г. Баку),

азербайджанскі паэт. Нар. паэт Азербайджана (1984). Вучыўся ў Ленінградскім ун-це (1947—49). Скончыў Літ. ін-т імя М.​Горкага (1952). Друкуецца з 1944. Першы зб. вершаў — «Росквіт мары» (1950). У паэт. зб-ках «Бакінскія куранты» (1954), «Горнае сонца» (1957), «Дуб на скале» (1959), «Вершы і паэмы», «Мора пачынаецца з вяршынь» (абодва 1971) і інш. тэмы ўзаемасувязі і сугучнасці мінулага і сучаснага, паэта і паэзіі, лірыка кахання. Аўтар паэм, тэатр. аповесцей, апавяданняў, маст. публіцыстыкі, эсэ і інш. Яго творчасці ўласцівы арган. сувязь з роднай зямлёй, грамадз. пафас, філас. назіранні. Многія вершы Н.Х. пакладзены на музыку. На бел. мову асобныя яго вершы пераклалі К.​Камейша, В.​Коўтун, У.​Шахавец. Дзярж. прэмія СССР 1973.

Тв.:

Рус. пер. — Избр. произв. Т. 1—2. М., 1979;

Море со мной. М., 1983;

Земное солнце мое. Баку, 1985;

Голубая книга. Баку, 1988;

Та далекая ночь: Повести и рассказы М 1991.

Літ.:

Леонов Б.А. Наби Хазри. Баку, 1981.

т. 11, с. 87

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

пожа́риться

1. папячы́ся; пасма́жыцца; пасква́рыцца; папра́жыцца, папрэ́гчыся;

2. перен. папячы́ся;

пожа́риться на со́лнце папячы́ся на со́нцы.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сагрэ́ць сов., прям., перен. согре́ть;

со́нца ~рэ́ла зямлю́ — со́лнце согре́ло зе́млю;

с. душу́ — согре́ть ду́шу

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сква́рыцца несов.

1. (о сале) жа́риться;

2. разг. (на солнце) жа́риться, пе́чься;

3. страд. жа́риться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пе́чься​I несов.

1. (подвергаться печению) пячы́ся;

2. (сильно греться на солнце) разг. пячы́ся;

3. страд. пячы́ся.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сжига́ться

1. (сжигать себя) спа́львацца;

2. (получать ожоги) разг. апяка́цца; (на солнце) спа́львацца, спяка́цца;

3. страд. спа́львацца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

грэ́цца несов.

1. (на солнце и т.п.) гре́ться;

2. нагрева́ться, гре́ться;

мато́р грэ́ецца — мото́р нагрева́ется (гре́ется)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

залаці́ць несов., в разн. знач. золоти́ть;

з. лы́жкі — золоти́ть ло́жки;

со́нца зало́ціць лес — со́лнце золоти́т лес

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)