Хор акадэмічны Беларускага тэлебачання і радыё

т. 17, с. 48

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КА́МЕРНА-ІНСТРУМЕНТА́ЛЬНЫ АНСА́МБЛЬ БЕЛАРУ́СКАГА ТЭЛЕБА́ЧАННЯ І РА́ДЫЁ Створаны ў 1932 як секстэт домраў з артыстаў аркестра рус. нар. інструментаў Бел. радыёкамітэта. У рэпертуары творы рус. і зах.-еўрап. класікі, апрацоўкі фальклору народаў б. СССР. У 1935 удзельнічаў у першых запісах бел. музыкі на грампласцінкі (інстр. і вак. творы бел. кампазітараў, апрацоўкі бел. нар. песень у выкананні Л.​Александроўскай, І.​Балоціна, М.​Дзянісава, Р.​Млодак, В.​Несцярэнкі, М.​Пігулеўскага). Выступаў таксама з хорам Бел. радыё. У 1941—44 не працаваў. З 1971, пасля ўключэння ў ансамбль арфы, баяна, цымбалаў і ўдарных інструментаў, сучасная назва. Рэпертуар узбагачаецца за кошт пералажэнняў сусв. папулярнай музыкі розных кірункаў. Кіраўнікі: Г.​Лабанок (з 1938), Г.​Жыхараў (з 1946), Л.​Смялкоўскі (з 1960), А.​Халшчанкоў (1976—79), Я.​Валасюк (1983—91), А.​Арабей (з 1995). Сярод салістаў (1998): Г.​Радзько, Т.​Пячынская. В.​Кучынскі, А.​Золатава.

Літ.:

Жураўлёў Дз.М. Камерна-інструментальны ансамбль Беларускага тэлебачання і радыё. Мн., 1982.

Н.​Я.​Бунцэвіч.

Камерна-інструментальны ансамбль Беларускага тэлебачання і радыё.

т. 7, с. 521

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

СІМФАНІ́ЧНЫ АРКЕ́СТР БЕЛАРУ́СКАГА ТЭЛЕБА́ЧАННЯ І РА́ДЫЁ, Сімфанічны аркестр Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь. Створаны ў 1958 як канцэртна-эстрадны, з 1975 эстр.-сімф., з 1979 сімф. аркестр, з 1958 гал. дырыжор Ю.​Бяльзацкі, з 1961 — маст. кіраўнік і гал. дырыжор Б.​Райскі (у 1965 дырыжор Я.​Глебаў), з 1989 — засл. дз. маст. Украіны В.​Лявонаў, з 1993 — А.​Лапуноў. Напачатку аркестр выконваў пераважна творы лёгкай музыкі, з 1960-х г. гал. ўвагу аддаваў буйным сімф. творам. Калектыў прапагандуе музыку бел. кампазітараў. Здзейсніў фондавыя запісы опер бел. кампазітараў «Агатка, ці Прыезд пана» Я.​Голанда, «Фауст» А.​Радзівіла, «Кастусь Каліноўскі» Дз.​Лукаса, «Андрэй Касценя» М.​Аладава, «У пушчах Палесся» А.​Багатырова, «Зорка Венера» Ю.​Семянякі, «Сівая легенда» Дз.​Смольскага, «Матухна Кураж» С.​Картэса; радыёоперы «Барвовы золак» К.​Цесакова; музыкі балетаў «Альпійская балада», «Выбранніца», «Маленькі прынц» Глебава, муз. камедый «Паўлінка» Семянякі і «Несцерка» Р.​Суруса; сімфоній Л.​Абеліёвіча, М.​Аладава, У.​Алоўнікава, Глебава, Ф.​Пыталева, Цесакова, а таксама творы Г.​Гарэлавай, Г.​Ермачэнкава, А.​Клеванца, В.​Кузняцова, І.​Лучанка, А.​Хадоскі і інш. Запісаў шэраг твораў класічнага рэпертуару і сучасных кампазітараў. Першы выканаўца сюіты з балета «Маленькі прынц» і 5-й сімфоніі Глебава, фп. канцэрта Абеліёвіча, 3-й і 4-й сімфоній А.​Мдывані, 2-й сімфоніі У.​Дарохіна, сімфоніі-канцэрта «Каляды. Ражаство» Суруса, 4-й сімфоніі «Белая Русь» Хадоскі, скрыпічнага канцэрта Гарэлавай, кантаты «Трава-мурава» Л Шлег і інш. Значнае месца займае канцэртная і гастрольная дзейнасць. Удзельнічае ў аўтарскіх канцэртах бел. кампазітараў. З аркестрам выступалі і рабілі запісы бел. і замежныя спевакі і інструменталісты.

Літ.:

Мдзівані Т. Удзячнасць пошуку // Мастацтва Беларусі. 1983. № 5;

Яе ж Новые пути оркестра // Муз. жизнь. 1983. № 8;

Друкт А. Сімфанічны аркестр Беларускага тэлебачання і радыё. Мн., 1984.

А.​А.​Друкт, В.​У.​Мазанік.

Сімфанічны аркестр Беларускага тэлебачання і радыё. 1990-я г.

т. 14, с. 389

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

радыёсу́вязь, -і, ж.

Сувязь, якая ажыццяўляецца па радыё.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

кенатро́н

‘радыё’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. кенатро́н кенатро́ны
Р. кенатро́на кенатро́наў
Д. кенатро́ну кенатро́нам
В. кенатро́н кенатро́ны
Т. кенатро́нам кенатро́намі
М. кенатро́не кенатро́нах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

радыёгра́ма, -ы, мн. -ы, -гра́м, ж.

Тэлеграма, перададзеная па радыё.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

радыёзо́рка

‘папулярная на радыё асоба’

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. радыёзо́рка радыёзо́ркі
Р. радыёзо́ркі радыёзо́рак
Д. радыёзо́рцы радыёзо́ркам
В. радыёзо́рку радыёзо́рак
Т. радыёзо́ркай
радыёзо́ркаю
радыёзо́ркамі
М. радыёзо́рцы радыёзо́рках

Крыніцы: nazounik2008, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

радыёпрыёмнік, -а, мн. -і, -аў, м.

Апарат для прыёму гукаў, сігналаў па радыё.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ра́дио в разн. знач. ра́дыё нескл., ср.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

радыёперада́ча, -ы, мн. -ы, -да́ч, ж.

Перадача (у 2 знач.) па радыё.

Слухаць радыёперадачы.

Музычная р.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)