шчыпа́ць несов., в разн. знач. щипа́ть;

ш. руку́ — щипа́ть ру́ку;

маро́з ~па́ў шчо́кі — моро́з щипа́л щёки;

аве́чкі ~па́лі траву́ — о́вцы щипа́ли траву́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лю́тый

1. лю́ты; жо́рсткі; (ярый — ещё) заця́ты;

лю́тый враг лю́ты (жо́рсткі, заця́ты) во́раг;

лю́тый моро́з лю́ты (страшэ́нны) маро́з;

2. (рьяный) прост. заўзя́ты, заця́ты.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прихвати́ть сов., разг.

1. в разн. знач. прыхапі́ць;

прихвати́ зонт прыхапі́ парасо́н;

моро́з прихвати́л цветы́ маро́з прыхапі́ў кве́ткі;

2. (привязать наскоро, слегка) прымацава́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

галару́ч нареч., разг. го́лыми рука́ми, с го́лыми рука́ми;

браць г. — брать го́лыми рука́ми;

вы́йсці на маро́з г. — вы́йти на моро́з с го́лыми рука́ми

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зна́тный

1. зна́тны;

зна́тные лю́ди страны́ зна́тныя лю́дзі краі́ны;

2. (хороший) прост. до́бры; (немалый) немалы́;

зна́тный моро́з до́бры маро́з;

зна́тная су́мма немала́я (до́брая) су́ма.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адле́гчы сов.

1. отле́чь;

боль ~лёг — боль отлегла́;

злосць ~лягла́ — злость отлегла́;

2. спасть;

маро́з адлёг — моро́з спал;

◊ ~лягло́ ад сэ́рца — отлегло́ от се́рдца

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

укава́ць сов.

1. разг. (обить металлом) окова́ть;

2. перен. (о морозе и т.п.) скова́ть, закова́ть;

маро́з ~ва́ў раку́ — моро́з скова́л (закова́л) ре́ку́;

3. вкова́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дасягну́ць сов., в разн. знач. дости́чь, дости́гнуть;

ло́дка дасягну́ла сярэ́дзіны рэ́чкі — ло́дка дости́гла середи́ны реки́;

маро́з дасягну́ў 40° — моро́з дости́г 40°;

д. паўнале́цця — дости́чь совершенноле́тия

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адсе́сці сов., разг.

1. отсе́сть;

а. дале́й ад яго́ — отсе́сть да́льше от него́;

2. отдели́ться;

скары́нка адсе́ла — ко́рка отдели́лась;

3. ослабе́ть, спасть;

маро́з адсе́ў — моро́з ослабе́л (спал)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

КЛАСІ́ЧНАЯ ТЭО́РЫЯ ПО́ЛЯ,

адзін з раздзелаў сучаснай поля тэорыі. Створана ў выніку аб’яднання (у 1926) нерэлятывісцкай квантавай механікі і спец. адноснасці тэорыі з мэтай апісання элементарных часціц і іх узаемадзеянняў.

Першапачаткова паралельна развіваліся К.т.п. і квантавая тэорыя паля. Пасля значных поспехаў квантавай электрадынамікі дамінуючай стала канцэпцыя другаснага квантавання палёў. К.т.п. значна ўмацавалася ў 1960—90-х г., калі высветлілася, што задачы пабудовы калібровачнай палявой тэорыі фундаментальных узаемадзеянняў элементарных часціц больш зручна вырашаць да другаснага квантавання палёў. К.т.п. пабудавана за кошт пашырэння варыяцыйных прынцыпаў механікі на неперарыўныя фіз. сістэмы з улікам іх рэлятывісцкіх і квантавых уласцівасцей (шляхам накладання на тэорыю патрабаванняў рэлятывісцкай інварыянтнасці і ўвядзення статыстычнай адначасцінкавай інтэрпрэтацыі агульных рашэнняў палявых — хвалевых ураўненняў). Напр., рашэнні ўраўненняў электрамагнітнага поля (Максвела ўраўненняў) разглядаюцца ў К.т.п. як квантавамех. функцыі стану фатона.

На Беларусі ў межах К.т.п. ў развіццё ідэй У.А.Фока, Р.Фейнмана, Ф.Л.Фёдарава распрацавана простая (без другаснага квантавання палёў і пабудовы матрыцы рассеяння) схема апісання і разліку асн. працэсаў эл.-магн. ўзаемадзеяння элементарных часціц (1968). Яна заснавана на непасрэдным выкарыстанні агульных рашэнняў хвалевых ураўненняў для ўзаемадзейных палёў, якія атрымліваюцца з дапамогай метаду прычынных функцый Грына ў межах тэорыі малых узбурэнняў. Аналагічная схема распрацавана і ў калібровачнай палявой тэорыі электраслабых узаемадзеянняў (1987). К.т.п. стала па сутнасці лагічна замкнёнай фіз. тэорыяй, якая ўключае апісанне свабодных элементарных часціц і іх узаемадзеянняў.

Літ.:

Иваненко Д., Соколов А Классическая теория поля. 2 изд. М.; Л., 1951;

Боголюбов Н.Н., Ширков Д.В. Введение в теорию квантованных полей. М., 1957;

Богуш А.А., Мороз Л.Г. Введение в теорию классических полей. Мн., 1968;

Богуш А.А. Введение в калибровочную полевую теорию электрослабых взаимодействий. Мн., 1987.

А.​А.​Богуш.

т. 8, с. 324

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)