гюрза́, ‑ы, ж.

Вялікая, даўжынёй да 1,5 метра ядавітая змяя, якая ў СССР сустракаецца ў Закаўказзі і паўднёвай частцы Сярэдняй Азіі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

адме́раць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак.

1. Мераючы, адзначыць або аддзяліць пэўную колькасць чаго-н.

А. паўтара метра сукна.

Сем разоў адмерай, адзін раз адрэж (прыказка).

2. Прайсці, праехаць пэўную адлегласць (разм.).

Адмераў пятнаццаць кіламетраў.

|| незак. адме́рваць, -аю, -аеш, -ае і адмяра́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

АГО́ГІКА (ад грэч. agoge адвод, аднясенне),

у музычным выкананні невялікія, часам не пазначаныя ў нотным тэксце адхіленні ад тэмпу і метра. У вак. музыцы садзейнічае гнуткасці, выразнасці выканання, падкрэслівае матыўнае чляненне, гарманічную структуру твора, сэнсавы змест.

т. 1, с. 79

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПАМЕ́Р у музыцы, тактавы памер,

колькасная характарыстыка тактавага метра; паказвае колькасць рытмічных адзінак (доляў) у такце. Абазначаецца дробам без рыскі ў пачатку твора або пры змене метра: лічнік — колькасць метрычных доляў у такце, назоўнік — рытмічная (часавая) працягласць долі.

Асн. памеры — простыя (​2/2; ​2/4; ​3/2; ​3/4; ​3/8), з якіх шляхам іх злучэння ўтвараюцца складаныя 2- і 3-дольныя (​4/4 або C; ​6/4; ​6/8; ​9/4; ​12/8) і мяшаныя, утвораныя злучэннем неаднатыпных простых П. (​5/4; ​7/4; ​7/8; ​11/4). Пры чаргаванні тактаў з рознай метрычнай арганізацыяй узнікае пераменны П., які можа быць перыядычны (з раўнамерным чаргаваннем тактаў) і свабодны.

Т.​С.​Ляшчэня.

т. 12, с. 31

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

дзесятко́вы, ‑ая, ‑ае.

Заснаваны на лічэнні дзесяткамі. Дзесятковая сістэма мер і вагі. Дзесятковыя дзяленні метра.

•••

Бесканечны дзесятковы дроб гл. дроб.

Дзесятковая сістэма класіфікацыі гл. сістэма.

Дзесятковы дроб гл. дроб.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

дэцыме́тр

(ад дэцы- + метр)

адзінка даўжыні, роўная 1/10 метра.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мікраме́тр

(ад мікра- + -метпр)

адзінка даўжыні, роўная мільённай частцы метра.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мікро́н

(гр. mikron = малое)

мера даўжыні, роўная мільённай частцы метра.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

міліме́тр

(ад мілі- + метр)

мера даўжыні, роўная тысячнай частцы метра.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мікро́н, ‑а, м.

Мільённая частка метра. Лязо непрыкметна, мікрон за мікронам, здымала з паперы напісаныя тушшу літары. Новікаў. Нітка таўшчынёй з мікрон настолькі малая, што яе немагчыма разгледзець у аптычным мікраскопе. «Звязда».

[Ад грэч. mikrós — маленькі.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)