хто-не́будзь, род. каго́-не́будзь мест. неопр. кто́-нибудь, кто́-либо
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Манту́ла ’ход гульні ў баланты (у цуркі)’, манту́ліць ’біць, гуляць’ (ТС). Рус. перм. дать мантулу кому‑либо ’ўдарыць каго-небудзь’. Паводле Цыхуна (Бел.-укр. ізал., 86), семантычна найбольш блізка лексема стаіць да рум. mântuióla ’заканчэнне’, ’збаўленне, вызваленне, уратаванне’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Aut Caesar, aut nihil
Альбо Цэзар, альбо нішто.
Или Цезарь, или ничто.
бел. Альбо повен двор, альбо корань вон. Альбо грай, альбо грошы аддай.
рус. Либо пан, либо пропал. Либо рыбу съесть, либо на мель сесть. Или грудь в крестах, или голова в кустах. Либо дупель влёт, либо стрелка в лоб. Либо мёд пить, либо биту быть. Либо зайца поймать, либо в тенета попасть.
фр. César ou rien (Цезарь или ничто).
англ. Neck or nothing (Всё или ничего).
нем. Alles oder nichts (Всё или ничего).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
адгало́сак, -ску м.
1. отголо́сок, о́тзвук;
2. перен. отголо́сок;
~скі яко́й-не́будзь падзе́і — отголо́ски како́го-либо собы́тия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прае́хацца сов. прое́хаться; прокати́ться;
◊ п. па кім-не́будзь — прое́хаться на че́й-л. счёт (по чьему́-либо а́дресу)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
або́
1. союз разд. и́ли; ли́бо;
а. перамагчы́, а. паме́рці — и́ли (ли́бо) победи́ть, и́ли (ли́бо) умере́ть;
а. за́ўтра, а. пасляза́ўтра — и́ли (ли́бо) за́втра, и́ли (ли́бо) послеза́втра;
даво́дзілася е́хаць а. ісці́ пе́шшу — приходи́лось е́хать и́ли (ли́бо) идти́ пешко́м;
2. союз присоед. и́ли, а та́кже; и;
на дне рэк, мо́раў а. азёр — на дне рек, море́й и́ли (а та́кже, и) озёр;
3. союз пояснит. и́ли;
самалёт, а. аэрапла́н — самолёт, и́ли аэропла́н;
лінка́р, а. плаву́чая крэ́пасць — линко́р, и́ли плаву́чая кре́пость;
4. союз вопр. разг. и́ли? ра́зве?;
а. ж гэ́та не пра́ўда? — ра́зве же э́то не пра́вда?;
а. ты рашы́ў аста́цца? — и́ли (ра́зве) ты реши́л оста́ться?;
5. межд. (выражает удивление) разг. ба!
а.! і ён тут! — ба! и он здесь!;
◊ або́ — або́ — и́ли — и́ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абла́да ж., разг.
1. власть;
2. владе́ние ср.;
быць пад чыёй-не́будзь ~дай — быть в чьём-либо владе́нии
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Demittere aliquem ad imos manes
Адправіць кагосьці ў царства ценяў.
Отправить кого-либо в царство теней.
бел. Адправіць на той свет. Звесці са свету. У магілу загнаць.
рус. Отправить кого-либо на тот свет. Сжить со свету. Свести в могилу кого-либо.
фр. Conduire à l’empire des ombres (Отправить в царство теней). Conduire au tombeau (Свести в могилу).
англ. To send somebody to kingdom-come (Послать кого-либо в грядущий мир).
нем. In die Grube bringen (Свести в яму/могилу).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
дакуме́нт м., в разн. знач. докуме́нт;
апраўда́льны д. — оправда́тельный докуме́нт;
архі́ўныя ~нты — архи́вные докуме́нты;
праве́рыць чые́-не́будзь ~нты — прове́рить чьи́-либо докуме́нты
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Нераўну́ючы ’надта падобны, але не можна параўнаць’ (Варл.). Засцерагальны выраз, які адлюстроўвае рэшткі ахоўнай магіі: непажаданае прыроўніванне каго-небудзь ці чаго-небудзь добрага да горшага магло прынесці шкоду першаму. Да ро́ўны ’аднолькавы’, раўня́ць ’параўноўваць’ (гл.), параўн. нероўны ’няроўны, неаднолькавы’ (ТС), нера́ўны ’неаднолькавы’ (Сл. ПЗБ) і пад. Гл. таксама нераўнава́ць ’не приравнивать’, нераўну́ючы (неровнуючи) ’не параўноўваючы, не прымяняючы’: «Неровнуючи часу, говорится в предосторожностях худых последствий от воспоминания о каком-либо несчастном случае: Неровнуючи часу, перегнувся так, да й ўпавъ у калодзезь» (Нас.). Параўн. рус. неровен час ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)