Краса́ць ’высякаць агонь крэсівам’ (ТСБМ). Гл. крэсіва.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вы́красаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.
Выбіць, высечы крэсівам (іскру, агонь). Намацалі [старцы] ў кішэнях — ды ні ў кога крэсіва няма, каб агню выкрасаць.Якімовіч.
выкраса́ць, ‑а́ю, ‑а́еш, ‑а́е.
Незак.да вы́красаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Січава́ ‘кавалак сталі для высякання агню’ (Касп.), січаво́ ‘крэсіва’ (Нар. сл.). Гл. сечыва.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Во́гніва ’крэсіва’ (Бяльк.). Мяркуючы па тэрыторыі і адзінкавасці фіксацыі, запазычанне з рус.огниво ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
тыту́н, ‑у, м.
Тое, што і тытунь. Дзед сядзеў на лаўцы каля печы. У пячурцы ляжаў яго капшук з тытуном і крэсіва.Колас.Тадэўчык устае, папраўляе вогнішча, напіхае зноў тытуну ў люльку і дзівіцца.Бядуля.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АДА́МЕНКА,
селішча і бескурганны могільнік кіеўскай культуры (паводле Л.Д.Побаля — позназарубінецкай) на Беларусі, каля в. Адаменка Быхаўскага р-на Магілёўскай вобл. (у л-ры вядома і пад назвай Абідня), ва ўрочышчы Абідня. Раскапана каля 25% плошчы селішча і 12 пахаванняў з трупаспаленнем на могільніку. Выяўлены рэшткі наземных слупавых жытлаў, 29 паўзямлянак зрубнай канструкцыі, шкляныя пацеркі, фібулы, манета Геты (209—212), падвескі з эмаллю (гл.Абідзенскія эмалі) і інш.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Плі́ндра ’ружжо’ (Мік.). З польск.flinta ’паляўнічае ружжо’, ’крамянёўка’, якое з ням.Flinte, з другасным ‑р‑ (< н.-ням.flint ’крэмень, крэсіва’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вагніво́ ’крэсіва для высякання агню’ (Бяльк.). Рус.огни́во, укр.вогниво, польск.ogniwo, макед.огнило, серб.-харв.огњило ’тс’. Агульнаславянскія ўтварэнні ад агонь.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
імгне́нны, ‑ая, ‑ае.
Які раптоўна ўзнікае. Імгненнае рашэнне. Імгненная рэакцыя. □ Нечакана вокны ад агароду асвяціліся імгненнай успышкай маланкі.Даніленка.// Які хутка праходзіць; кароткачасовы. Імгненны сон. Імгненная радасць. □ Пачулася чырканне крэсіва, пасыпаліся іскры, і ў гэтым імгненным святле на момант з’явіўся і знік вусаты, гарбаносы твар Кверквелія.Самуйлёнак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
МО́ХАЎ,
комплекс археал. помнікаў (3 гарадзішчы, бескурганны і 2 курганныя могільнікі) каля в. Мохаў Лоеўскага р-на Гомельскай вобл. Гарадзішчы мілаградскай культуры і зарубінецкай культуры датуюцца 5—4 ст. да н.э. і 6 ст. да н.э. — 1 ст.н.э. Выяўлены рэшткі жытлаў, гліняны посуд, жал. прылады працы, бронзавыя ўпрыгожанні. Бескурганны могільнік належаў мілаградцам. Пахавальны абрад — трупаспаленне па-за межамі пахавання, інвентар — кавалкі керамікі, трапляюцца камяні. Адзін з курганных могільнікаў належаў дрыгавічам, датуецца 10—12 ст. Пахавальны абрад у ім — трупаспаленне і трупапалажэнне. Знойдзены металічныя і шкляныя пацеркі, бранзалеты, драцяныя кольцы, нажы, сякеры, гаршкі, шыйная грыўня, крэсіва і інш.
