о́бок разг.
1. нареч. по́бач;
жить о́бок жыць по́бач;
2. предлог с род. по́бач, каля́;
о́бок доро́ги каля́ даро́гі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поворо́т м. паваро́т, -ту м.; (реки, дороги и т. п. — ещё) заваро́т, -ту м.; (только дороги) паваро́тка, -кі ж.;
поворо́т круго́м паваро́т круго́м;
на поворо́те реки́ на паваро́це (заваро́це) ракі́;
на поворо́те доро́ги на паваро́це (заваро́це, паваро́тцы) даро́гі;
поворо́т де́ла в на́шу по́льзу паваро́т спра́вы ў на́шу кары́сць;
поворо́т к лу́чшему паваро́т да ле́пшага;
◊
поле́гче на поворо́тах лягчэ́й на паваро́тах;
от воро́т поворо́т ад варо́т паваро́т;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
наблука́цца сов., разг.
1. наброди́ться, поброди́ть;
2. (в поисках дороги) наплута́ться, поплута́ть;
3. (постранствовать вдоволь) наскита́ться, поскита́ться; нашата́ться, пошата́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
МАХНО́ (Нестар Іванавіч) (29.10.1889, г. Гуляйполе Запарожскай вобл., Украіна — 6.7.1934),
украінскі паліт. дзеяч, адзін з кіраўнікоў анарха-сял. паўстанцкага руху на Украіне ў 1918—21. У рэвалюцыю 1905—07 далучыўся да анархістаў (гл. Анархізм). У 1909 за забойства паліцэйскага прыстава прыгавораны да смяротнага пакарання, замененага на 10 гадоў катаргі. Пасля вызвалення (1917) вярнуўся ў Гуляйполе, дзе ў крас. 1918 узначаліў анархісцкі партыз. атрад, які змагаўся супраць памешчыкаў, укр. гетманскіх улад і аўстра-герм. акупантаў. У 1919—21 ваяваў супраць белагвардзейцаў, пятлюраўцаў і Чырв. Арміі. З восені 1919 камандаваў «Рэвалюцыйна-паўстанцкай арміяй Украіны» (30—50 тыс. чал.). Дзейнічаў імкліва і жорстка, спалучаў партыз. тактыку з дзеяннямі буйных сіл конніцы і пяхоты. Выступаў за «безуладную дзяржаву» і «вольныя Саветы», свабоду эканам. дзейнасці для сялян. Тройчы заключаў пагадненні з Сав. уладай і дзейнічаў на баку чырв. войск, але кожны раз, незадаволены палітыкай бальшавікоў у адносінах да сялянства і байцоў сваіх атрадаў, уздымаў антысав. мяцяжы. Да восені 1921 разгромлены Чырв. Арміяй, эмігрыраваў. Жыў у Румыніі, Польшчы, Францыі. Аўтар кн. «Успаміны» ( выд. 1992).
Літ.:
Белаш А.В., Белаш В.Ф. Дороги Нестора Махно: Ист. повествование. Киев, 1993;
Телицын В. Нестор Махно. М.;
Смоленск, 1998.
т. 10, с. 226
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
посторони́ться сов. саступі́ць убо́к, саступі́ць з даро́гі; адступі́цца (адступі́ць) убо́к; адысці́ся (адысці́) убо́к; (свернуть с дороги) збо́чыць; адхіну́цца; адхілі́цца;
посторони́сь! адхіні́ся!, набо́к!
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аджа́ць сов.
1. (кончить жатву) отжа́ть;
2. прожа́ть;
а. пшані́цу ад даро́гі — прожа́ть пшени́цу у доро́ги;
3. (возместить) отрабо́тать на жа́тве
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уса́дка ж.
1. уса́живание;
у. даро́гі дрэ́вамі — уса́живание доро́ги дере́вьями;
2. спец. уса́дка;
у. чыгуну́ пры адлі́ўцы — уса́дка чугуна́ при отли́вке
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
небо́сь вводн. сл., разг. нябо́сь; (вероятно, пожалуй) ма́быць, му́сіць, напэ́ўна, віда́ць;
небо́сь, с доро́ги уста́ли? нябо́сь (ма́быць, му́сіць, напэ́ўна, віда́ць), з даро́гі стамі́ліся?
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дажа́ць сов., в разн. знач. дожа́ть;
д. пшані́цу — дожа́ть пшени́цу;
д. да ве́чара — дожа́ть до ве́чера;
д. да даро́гі — дожа́ть до доро́ги
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пракла́дка ж., в разн. знач. прокла́дка;
п. чыгу́нкі — прокла́дка желе́зной доро́ги;
п. з цэме́нту — прокла́дка из цеме́нта;
п. ку́рсу — мор. прокла́дка ку́рса
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)