параўна́льна-граматы́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
параўна́льна-граматы́чны |
параўна́льна-граматы́чная |
параўна́льна-граматы́чнае |
параўна́льна-граматы́чныя |
| Р. |
параўна́льна-граматы́чнага |
параўна́льна-граматы́чнай
параўна́льна-граматы́чнае |
параўна́льна-граматы́чнага |
параўна́льна-граматы́чных |
| Д. |
параўна́льна-граматы́чнаму |
параўна́льна-граматы́чнай |
параўна́льна-граматы́чнаму |
параўна́льна-граматы́чным |
| В. |
параўна́льна-граматы́чны (неадуш.)
параўна́льна-граматы́чнага (адуш.) |
параўна́льна-граматы́чную |
параўна́льна-граматы́чнае |
параўна́льна-граматы́чныя (неадуш.)
параўна́льна-граматы́чных (адуш.) |
| Т. |
параўна́льна-граматы́чным |
параўна́льна-граматы́чнай
параўна́льна-граматы́чнаю |
параўна́льна-граматы́чным |
параўна́льна-граматы́чнымі |
| М. |
параўна́льна-граматы́чным |
параўна́льна-граматы́чнай |
параўна́льна-граматы́чным |
параўна́льна-граматы́чных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
правапі́сна-граматы́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
правапі́сна-граматы́чны |
правапі́сна-граматы́чная |
правапі́сна-граматы́чнае |
правапі́сна-граматы́чныя |
| Р. |
правапі́сна-граматы́чнага |
правапі́сна-граматы́чнай
правапі́сна-граматы́чнае |
правапі́сна-граматы́чнага |
правапі́сна-граматы́чных |
| Д. |
правапі́сна-граматы́чнаму |
правапі́сна-граматы́чнай |
правапі́сна-граматы́чнаму |
правапі́сна-граматы́чным |
| В. |
правапі́сна-граматы́чны (неадуш.)
правапі́сна-граматы́чнага (адуш.) |
правапі́сна-граматы́чную |
правапі́сна-граматы́чнае |
правапі́сна-граматы́чныя (неадуш.)
правапі́сна-граматы́чных (адуш.) |
| Т. |
правапі́сна-граматы́чным |
правапі́сна-граматы́чнай
правапі́сна-граматы́чнаю |
правапі́сна-граматы́чным |
правапі́сна-граматы́чнымі |
| М. |
правапі́сна-граматы́чным |
правапі́сна-граматы́чнай |
правапі́сна-граматы́чным |
правапі́сна-граматы́чных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сема́нтыка-граматы́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сема́нтыка-граматы́чны |
сема́нтыка-граматы́чная |
сема́нтыка-граматы́чнае |
сема́нтыка-граматы́чныя |
| Р. |
сема́нтыка-граматы́чнага |
сема́нтыка-граматы́чнай
сема́нтыка-граматы́чнае |
сема́нтыка-граматы́чнага |
сема́нтыка-граматы́чных |
| Д. |
сема́нтыка-граматы́чнаму |
сема́нтыка-граматы́чнай |
сема́нтыка-граматы́чнаму |
сема́нтыка-граматы́чным |
| В. |
сема́нтыка-граматы́чны (неадуш.)
сема́нтыка-граматы́чнага (адуш.) |
сема́нтыка-граматы́чную |
сема́нтыка-граматы́чнае |
сема́нтыка-граматы́чныя (неадуш.)
сема́нтыка-граматы́чных (адуш.) |
| Т. |
сема́нтыка-граматы́чным |
сема́нтыка-граматы́чнай
сема́нтыка-граматы́чнаю |
сема́нтыка-граматы́чным |
сема́нтыка-граматы́чнымі |
| М. |
сема́нтыка-граматы́чным |
сема́нтыка-граматы́чнай |
сема́нтыка-граматы́чным |
сема́нтыка-граматы́чных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
фане́тыка-граматы́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
фане́тыка-граматы́чны |
фане́тыка-граматы́чная |
фане́тыка-граматы́чнае |
фане́тыка-граматы́чныя |
| Р. |
фане́тыка-граматы́чнага |
фане́тыка-граматы́чнай
фане́тыка-граматы́чнае |
фане́тыка-граматы́чнага |
фане́тыка-граматы́чных |
| Д. |
фане́тыка-граматы́чнаму |
фане́тыка-граматы́чнай |
фане́тыка-граматы́чнаму |
фане́тыка-граматы́чным |
| В. |
фане́тыка-граматы́чны (неадуш.)
фане́тыка-граматы́чнага (адуш.) |
фане́тыка-граматы́чную |
фане́тыка-граматы́чнае |
фане́тыка-граматы́чныя (неадуш.)
фане́тыка-граматы́чных (адуш.) |
| Т. |
фане́тыка-граматы́чным |
фане́тыка-граматы́чнай
фане́тыка-граматы́чнаю |
фане́тыка-граматы́чным |
фане́тыка-граматы́чнымі |
| М. |
фане́тыка-граматы́чным |
фане́тыка-граматы́чнай |
фане́тыка-граматы́чным |
фане́тыка-граматы́чных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
фанеты́чна-граматы́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
фанеты́чна-граматы́чны |
фанеты́чна-граматы́чная |
фанеты́чна-граматы́чнае |
фанеты́чна-граматы́чныя |
| Р. |
фанеты́чна-граматы́чнага |
фанеты́чна-граматы́чнай
фанеты́чна-граматы́чнае |
фанеты́чна-граматы́чнага |
фанеты́чна-граматы́чных |
| Д. |
фанеты́чна-граматы́чнаму |
фанеты́чна-граматы́чнай |
фанеты́чна-граматы́чнаму |
фанеты́чна-граматы́чным |
| В. |
фанеты́чна-граматы́чны (неадуш.)
фанеты́чна-граматы́чнага (адуш.) |
фанеты́чна-граматы́чную |
фанеты́чна-граматы́чнае |
фанеты́чна-граматы́чныя (неадуш.)
фанеты́чна-граматы́чных (адуш.) |
| Т. |
фанеты́чна-граматы́чным |
фанеты́чна-граматы́чнай
фанеты́чна-граматы́чнаю |
фанеты́чна-граматы́чным |
фанеты́чна-граматы́чнымі |
| М. |
фанеты́чна-граматы́чным |
фанеты́чна-граматы́чнай |
фанеты́чна-граматы́чным |
фанеты́чна-граматы́чных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
фарма́льна-граматы́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
фарма́льна-граматы́чны |
фарма́льна-граматы́чная |
фарма́льна-граматы́чнае |
фарма́льна-граматы́чныя |
| Р. |
фарма́льна-граматы́чнага |
фарма́льна-граматы́чнай
фарма́льна-граматы́чнае |
фарма́льна-граматы́чнага |
фарма́льна-граматы́чных |
| Д. |
фарма́льна-граматы́чнаму |
фарма́льна-граматы́чнай |
фарма́льна-граматы́чнаму |
фарма́льна-граматы́чным |
| В. |
фарма́льна-граматы́чны (неадуш.)
фарма́льна-граматы́чнага (адуш.) |
фарма́льна-граматы́чную |
фарма́льна-граматы́чнае |
фарма́льна-граматы́чныя (неадуш.)
фарма́льна-граматы́чных (адуш.) |
| Т. |
фарма́льна-граматы́чным |
фарма́льна-граматы́чнай
фарма́льна-граматы́чнаю |
фарма́льна-граматы́чным |
фарма́льна-граматы́чнымі |
| М. |
фарма́льна-граматы́чным |
фарма́льна-граматы́чнай |
фарма́льна-граматы́чным |
фарма́льна-граматы́чных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
грама́тыка, -і, ДМ -тыцы, мн. -і, -тык, ж.
1. Лад¹ (у 5 знач.) мовы (словаўтварэнне, марфалогія і сінтаксіс), які разам з фанетыкай і лексікай утварае яе цэласную сістэму.
2. Навука аб гэтым ладзе.
Тэорыя граматыкі.
3. Кніга, якая апісвае гэты лад.
Акадэмічная г.
Вучэбная г.
|| прым. граматы́чны, -ая, -ае.
Граматычная катэгорыя.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
канстру́кцыя, -і, мн. -і, -цый, ж.
1. Будова, узаемнае размяшчэнне частак, дэталей якога-н. збудавання, механізма і пад., а таксама само збудаванне, механізм.
К. моста.
Новая к.
2. Размяшчэнне слоў у мове з пункту гледжання іх граматычнай сувязі; граматычная будова словазлучэнняў.
К. складанага сказа.
Сінтаксічная к.
|| прым. канструкцы́йны, -ая, -ае.
Канструкцыйныя матэрыялы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адзіно́чны, -ая, -ае.
1. Які дзейнічае без дапамогі іншых або выконваецца, ажыццяўляецца сіламі аднаго, без удзелу, без дапамогі іншых.
А. палёт.
2. Прызначаны для аднаго, разлічаны на аднаго, для знаходжання ў ізаляцыі ад іншых.
Адзіночная камера.
3. Асобны, адзінкавы, выпадковы.
А. выстрал.
○
Адзіночны лік — граматычная катэгорыя, якая паказвае, што прадмет прадстаўлены ў колькасці, роўнай аднаму.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
АДУШАЎЛЁНАСЦЬ – НЕАДУШАЎЛЁНАСЦЬ,
лексіка-граматычная катэгорыя, якая паказвае адносіны абазначаных назоўнікамі прадметаў да жывой і нежывой прыроды. Адушаўлёныя назоўнікі абазначаюць людзей і розных жывых істот («Рыгор», «настаўніца», «тыгр», «ластаўка», «карась», «камар»), неадушаўлёныя — расліны, прадметы, апрадмечаныя з’явы і паняцці («клён», «машына», «раса», «цемра», «свядомасць»).
Граматычна адушаўлёнасць-неадушаўлёнасць праяўляецца ў форме вінавальнага склону мн. л.: у адушаўлёных назоўніках супадае з формай роднага, а ў неадушаўлёных — назоўнага склону («бачыць людзей — бачыць дрэвы», «лавіць язёў — лавіць сняжынкі»). Пад катэгорыю адушаўлёных часам граматычна падводзяцца некаторыя неадушаўлёныя прадметы і наадварот.
Л.І.Бурак.
т. 1, с. 140
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)