вскочи́ть сов.

1. (на что-л., во что-л.) уско́чыць, мног. паўска́кваць;

2. (быстро встать) усхапі́цца, мног. паўсхо́плівацца, уско́чыць, мног. паўска́кваць;

3. (о нарыве, волдыре и т. п.) разг. уско́чыць, усхапі́цца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

подня́ться

1. (вверх) падня́цца;

2. в др. знач. узня́цца; падня́цца; (встать с места, ото сна) уста́ць; (быстро, порывисто) усхапі́цца; (возвыситься) узвы́сіцца; (повыситься) павы́сіцца; (начаться) пача́цца, усча́цца, распача́цца; (о тесте) падысці́; см. поднима́ться.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

усцягну́цца сов., разг.

1. (подняться наверх) втащи́ться, встащи́ться;

ледзь ~ну́ўся на гару́е́ле встащи́лся на́ гору;

2. (с постели) встать, подня́ться;

чаго́ ты ўсцягну́ўся з тэмперату́рай? — чего́ ты подня́лся (встал) с температу́рой?

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

встава́ть несов.

1. (с места) устава́ць;

2. (тянуться вверх, выпрямляться) устава́ць;

3. (появляться, возникать) паўстава́ць, узніка́ць, выніка́ць;

4. (на защиту) станаві́цца, паўстава́ць, узніма́цца;

5. (становиться) станаві́цца;

6. (о светилах) узыхо́дзіць; см. встать 1—5, 7.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паўска́кваць сов.

1. (быстро встать — о многих) вскочи́ть;

2. (на что-л. — о многих) вскочи́ть, вспры́гнуть;

3. (во что-л. — о многих) вскочи́ть, вспры́гнуть;

4. перен., разг. (о нарывах, волдырях и т.п.) вскочи́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Qui bona sectatur, prima bene surgit in hora

Хто імкнецца да багацця, устае да світання.

Кто стремится к богатству, встаёт чуть свет/рано.

бел. Рана ўстанеш ‒ многа зробіш. Хто да сонца ўстае, таму Бог дае. Хто рана ўстае, у таго хлеба стае.

рус. Утренний час дарит золотом нас. Кто рано встаёт, тому Бог даёт. Наживать, так раньше вставать. Зарю проспать ‒ рубля не достать. Кто рано ложится и рано встаёт, здоровье, богатство и ум наживёт. Кто рано встаёт, тот вдвое живёт. Заря деньгу даёт/куёт. Ранняя птичка носок прочищает, а поздняя глазки продирает.

фр. Qui se lève le matin Dieu prête la main (Кто поднимается утром, тому Бог протягивает руку).

англ. He that will thrive, must rise at five (Кто хочет успеха, должен вставать в пять).

нем. Früh zu Bett, früh wieder auf, macht gesund und reich im Kauf (Рано ко сну/в кровать, снова рано встать ‒ становишься здоровым и богатым).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

по́за

1. по́за, -зы ж., паста́ва, -вы ж.;

снима́ть в ра́зных по́зах здыма́ць у ро́зных по́зах (паста́вах);

2. перен. по́за, -зы ж.;

стать (встать) в по́зу (кого) стаць у по́зу (каго);

приня́ть по́зу (кого, какую) прыня́ць по́зу (каго, якую).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

успе́рціся сов., разг.

1. опере́ться, облокоти́ться;

у. на стол — опере́ться (облокоти́ться) на стол;

2. взобра́ться;

у. на гару́ — взобра́ться на́ гору;

3. ра́но встать;

4. (на что-нибудь) напоро́ться;

у. на драцяну́ю агаро́джу — напоро́ться на про́волочное огражде́ние

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зна́мя ср., в разн. знач. сцяг, род. сця́га м.;

высоко́ держа́ть зна́мя чьё (чего) высо́ка трыма́ць сцяг чый (чаго́);

под зна́менем (чего) пад сця́гам (чаго);

встать (стать) под зна́мя (под знамёна) (кого, чего) стаць пад сцяг (пад сцягі́) (каго, чаго).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абаро́на ж.

1. оборо́на; защи́та;

займа́ць ~ну — занима́ть оборо́ну;

даўгача́сная а. — долговре́менная оборо́на;

стаць на ~нувстать на защи́ту;

проціпаве́траная (проціта́нкавая, проціхімі́чная) а. — противовозду́шная (противота́нковая, противохими́ческая) оборо́на (защи́та);

рухо́мая а. — подви́жная оборо́на (защи́та);

2. юр., спорт. защи́та;

3. покрови́тельство

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)