на́фта, -ы, ДМ -фце, ж.
Мінеральнае вадкае масляністае гаручае рэчыва, якое ўжываецца як паліва, а таксама як сыравіна, з якой атрымліваюць розныя прадукты (бензін, газу і пад.).
|| прым. на́фтавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нео́н, -у, м.
Хімічны элемент, інертны газ без колеру і паху, які выкарыстоўваецца для напаўнення электрычных лямпачак, у сігнальных, рэкламных і пад. асвятляльных прыладах.
|| прым. нео́навы, -ая, -ае.
Неонавая лямпа.
Неонавае святло.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
несціха́ны, -ая, -ае.
1. Які не сціхае, не змаўкае доўгі час; які чуваць бесперапынна.
Н. гул.
2. Які не праходзіць, не сунімаецца (пра боль і пад.).
Н. боль.
|| наз. несціха́насць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няво́льнік, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Раб, зняволены.
2. перан., чаго. Чалавек, які знаходзіцца пад уплывам, уладаю чаго-н.
Н. пачуццяў.
|| ж. няво́льніца, -ы, мн. -ы, -ніц.
|| прым. няво́льніцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
павыла́зіць, 1 і 2 ас. адз. не ўжыв., -зіць; -зім, -зіце, -зяць; зак.
Вылезці — пра ўсіх, многіх або пра ўсё, многае.
Бярозкі і хвойкі павылазілі з зямлі.
Валасы павылазілі з-пад шапкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чо́кацца, -аюся, -аешся, -аецца; незак.
Дакранацца сваёй чаркай, бакалам і пад. да шклянкі, бакала каго-н. другога з добрымі пажаданнямі чаго-н.
|| зак. чо́кнуцца, -нуся, -нешся, -нецца; -ніся.
|| наз. чо́канне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чэ́рап, -а, мн. чарапы́, чарапо́ў, м.
1. Косці, якія ўтвараюць цвёрдую аснову галавы ў пазваночных.
Траўма чэрапа.
2. часцей мн. Абломак, аскепак разбітага глінянага, шклянога і пад. посуду.
|| прым. чарапны́, -а́я, -о́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
экзо́тыка, -і, ДМ -тыцы, ж. (кніжн.).
Незвычайныя, дзівосныя асаблівасці прыроды, звычаяў, мастацтва, у тым ліку прадметы, з’явы і пад. далёкіх краін.
Усходняя э.
|| прым. экзаты́чны, -ая, -ае.
Экзатычная прырода.
Экзатычныя расліны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
экіпа́ж, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Каманда, асабовы састаў карабля, самалёта, танка і пад.
Э. падводнай лодкі.
Э. верталёта.
2. Агульная назва лёгкіх рысорных пасажырскіх павозак (уст.).
|| прым. экіпа́жны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
этнагра́фія, -і, ж.
1. Навука, якая вывучае матэрыяльную і духоўную культуру народаў.
2. Асаблівасці быту, нораваў, культуры, звычаяў якога-н. народа, народнасці, мясцовасці і пад.
Э. палескага краю.
|| прым. этнаграфі́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)