an ice-free port — порт, які́ ніко́лі не замярза́е
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
дарубі́цьIсов., порт. зако́нчить подру́бку
дарубі́цьIIсов., плотн., горн. доруби́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́тачкаIж. (действие) вы́точка, выта́чивание ср.
вы́тачкаIIж., порт. вы́точка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абру́бліваннеIср., порт. обру́бка ж.
абру́бліваннеIIср., тех. обру́бка ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
футрава́ны
1.тех. футеро́ванный;
2.порт. подши́тый ме́хом;
3.стол. обши́тый до́сками
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
футро́ўкаж.
1.тех. (облицовка) футеро́вка; фу́тер м.;
2.порт. подшива́ние ме́хом
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
блакірава́цьсов.инесов., в разн. знач. блоки́ровать;
б. порт — блоки́ровать порт;
б. пераго́н — ж.-д. блоки́ровать перего́н;
б. во́лю і наме́р — перен. блоки́ровать во́лю и наме́рение
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЛЮЙШУ́НЬ, Порт-Артур,
горад, порт і ваенна-марская база на ПнУ Кітая, у заліве Бахайвань Жоўтага м., у прав. Ляанін. Каля 1 млн.ж. (1997). Пачатковы пункт чыгункі і аўтадарогі. Цэнтр суднабудавання і суднарамонту. Могілкі рас. воінаў, якія загінулі ў час абароны Порт-Артура 1904—05 і сав. воінаў, што загінулі пры вызваленні Паўн.-Усх. Кітая ад японцаў у 1945.
Да 1880-х г. невял. рыбацкае паселішча са зручным для стаянкі караблёў рэйдам. З 1890-х г.кіт.ваен. крэпасць. У ходзе яп.-кіт. вайны 1894—95 узяты яп. войскамі, разам з Ляадунскім п-вам перададзены Японіі (крас. 1895). Пад націскам Расіі, Германіі і Францыі ў канцы 1895 вернуты Кітаю. Паводле канвенцыі 1898 Расія атрымала Л. у часовую арэнду ад Кітая. У канцы 19 — пач. 20 ст.рас. ваенна-марская база і г.Порт-Артур. У час рус.-яп. вайны 1904—05 горад гераічна абараняўся на працягу 329 дзён (гл.Порт-Артура абарона). У 1905—45 уладанне Японіі. 23.8.1945 вызвалены сав. войскамі (сумесная сав.-кіт. ваенна-марская база). У маі 1955 урад СССР вывеў з Л. свае войскі і перадаў збудаванні ў раёне базы ўраду Кітая.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Спорт ‘фізічныя і разумовыя практыкаванні, спаборніцтвы’ (ТСБМ, Некр. і Байк.). Запазычана праз рус.спорт або польск.sport. З англ.sport, дзе першапачаткова значыла ‘забава, пацеха’, а з XVII ст. спаборніцтва’. Узнікла праз аферэзу з disport ‘забаўляцца, гуляць’, запазычанага з ст.-франц.desporter (< porter ‘насіць’, параўн. імпарт, экспарт, порт). Гл. Глухак, 572; Сной₂, 738; ЕСУМ, 5, 381.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ВІКТО́РЫЯ (Victoria),
Порт-Вікторыя, сталіца дзяржавы Сейшэльскія Астравы, на в-ве Маэ. 24,3 тыс.ж. (1987). Порт на Індыйскім ак. База забеспячэння палівам суднаў. Міжнар. аэрапорт. Прадпрыемствы харчасмакавай (у т. л. тытунёвай), мэблевай, радыёэлектроннай, рыбаперапр. прам-сці. Саматужна-рамесніцкая вытв-сць сувеніраў і інш. Гандаль копрай, ваніллю, карыцай, чарапахавымі панцырамі. Замежны турызм.