j-n auf den ~ hében*падня́ць каго́-н. на шчыт; паста́віць каго́-н. на чале́ чаго́-н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
зду́жаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што і зінф.
Разм.
1. Узяць верх у барацьбе, бойцы; перамагчы, асіліць. Ён, Васілёк, прыкмячаў, хто гэтак кажа, а потым, злавіўшы ля свайго двара, біўся з тымі, каго мог здужаць.Сачанка.[Платон] адкрыта ганарыўся сваёй краінай, што яна такая моцная, здужала і нашчэнт разбіла гітлераўскія арміі.Ракітны.
2. Справіцца з тым, што патрабуе вялікіх фізічных намаганняў. Здужаў падняць мех на плечы. □ — Пяску акіян, — кажа хлопцу стары, — Да пеўняў насып каля схілаў гары, І будзе Джувіта жонкай тваёй. Здужаць не зможаш, — сам станеш гарой.Жычка.// Засвоіць, зразумець што‑н. [Бацька] бязлітасна школіў сына ў той няхітрай земляробчай навуцы, якую здужаў на практыцы сам.Быкаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
kielich
м.
1. бакал, келіх, чара, чаша;
kielich mszalny — чара;
wznieść kielich — падняць бакал;
kielich goryczy перан. чара горычы;
2.бат. чашачка, падвяночак;
działka ~a — чашалісцік; падвяночкавы лісток
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
weißIa
1) бе́лы;
die ~e Fáhne híssenпадня́ць бе́лы сцяг;
~ máchen бялі́ць
2) бе́лы, сі́вы;
er ist schon lánge ~ ён даўно́ ўжо́ пасіве́ў
3) чы́сты;
ein ~es Blatt Papíer чы́сты а́ркуш [ліст] папе́ры
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
меч (род. мяча́) м. меч;
◊ адда́ць агню́ і мячу́ — преда́ть огню́ и мечу́;
дамо́клаў м. — домо́клов меч;
скрыжава́ць мячы́ — скрести́ть мечи́;
падня́ць м. — подня́ть меч;
перакава́ць мячы́ на ара́лы — перекова́ть мечи́ на ора́ла;
агнём і мячо́м — огнём и мечо́м;
пакая́ннай галавы́ меч не сячэ́ — посл. пови́нную го́лову меч не сечёт
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цяжа́р, -ру м.
1.в разн. знач. тя́жесть ж.;
ц. но́шы — тя́жесть но́ши;
падня́ць ц. — подня́ть тя́жесть;
ц. ка́ры — тя́жесть наказа́ния;
ц. у галаве́ — тя́жесть в голове́;
2.перен. бре́мя ср.;
непасі́льны ц. — непоси́льное бре́мя;
○ цэнтр ~ру — центр тя́жести;
◊ скі́нуць ц. — сбро́сить бре́мя;
быць ~рам — (для каго) быть в тя́жесть (кому)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
postąpić
зак.
1. рушыць, пайсці (наперад); ступіць;
postąpić kilka kroków naprzód — ступіць (зрабіць) некалькі крокаў наперад;
2. зрабіць;
postąpić dobrze — добра зрабіць;
3.разм.падняць, павысіць;
postąpić ceny — павысіць цэны
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
щитв разн. знач. шчыт, род. шчыта́м.; ист. та́рча, -чы ж.;
во́ин со щито́м во́ін са шчыто́м (з та́рчай);
щит для снегозадержа́ния шчыт для снегазатрыма́ння;
распредели́тельный щит размеркава́льны шчыт;
◊
подня́ть на щитпадня́ць на шчыт;
(верну́ться) со щито́м или на щите́ (вярну́цца) са шчыто́м ці на шчыце́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
1. Дзьмучы, дзьмухнуўшы, развеяць, рассеяць што‑н. лёгкае. Раздзьмуць попел.//Разм. Разнесці, разагнаць у бакі (пра вецер). Плывуць аблокаў круглых крыгі па небе, нібы па вадзе, а ён [вецер] раздзьмуў і п’е адлігу — цячэ блакіт па барадзе.Летка.
2. Прытокам паветра ўзмацніць гарэнне; распаліць. [Ева] паклала на патэльню здору, Раздзьмула жар — пячы бліны.Гаўрусёў./уперан.ужыв.Газеткі казённага кірунку, знаходзячыся на ўтрыманні казны, стараліся раздзьмуць патрыятызм і пасеяць нянавісць да японцаў.Колас.
3. Напоўніць паветрам; надзьмуць. Конь выцягнуўся на дарогу ды стаў раптам. Натапырыў вушы, раздзьмуў ноздры.Чорны.Кузня ў вёсцы маленькая, нават меха няма, каб раздзьмуць вуголле.Навуменка.
•••
Раздзьмуць кадзіла — падняць шум вакол якой‑н. справы, учынка і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
смець, смею, смееш, смее; незак., зінф.
1. Мець смеласць для чаго‑н., адважвацца на што‑н. Стаіць ён [вязень] супраць кабінета. Падняць не смее галавы І чуе — кліча вартавы: — Да пана следчага з павета!Колас.Надыдзе час чароўны, як заранка, Якога ты не смееш нават сніць: Ад звону кос прабудзішся на ранку, І ў працы ціха панясуцца дні.Тарас.Сегенецкі ў старыя часы не смеў дамагацца дружбы з «панам Зямковічам».Чорны.
2. Мець права на што‑н. На пярэдніх лаўках [у касцёле], бліжэй к ксяндзу, сядзелі паны. З простых людзей туды не смеў ніхто заходзіць.Чорны.
•••
Не смей(це)! — ужываецца як форма строгай забароны што‑н. рабіць. — Што вы робіце? — з гневам прамовіла .. [Ядвіся]. — Не смейце дакранацца да мяне!..Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)