Ро́жай ст.-бел. ’від, гатунак’, ’род’, ’пол’ (1457 г.) з ст.-польск. rodzaj ’від, гатунак’. Мена ‑dz‑ > ‑ж‑, як у радзі́ць — дыял. ража́ць. Апрача таго, прасл. *dj, якое пераходзіла ў бел. *дж, у помніках пісьменства абазначаецца праз ж: промежу, преже, гражане, хожене (Карскі, 1, 381).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пажы́тнік ’род адналетніх або мнагалетніх раслін сямейства бабовых’ (ТСБМ), ’пылюшнік вузкалісты, Thalictrum augustifolium Jacq.’ (Кіс., Інстр. II), ’Trigonella L.’ (Кіс.). Рус. пожитник ’Trigovella L.’, чэш. pažitka ’цыбуля-рэзанец’. Да рус. пажить, чэш. pažit, якое ад па- і жить (гл. жыць) (Фасмер, 3, 185; Махэк, 440).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
кіно́
(ням. Kino, ад гр. kineo = рухаю)
1) род мастацтва, творы якога ствараюцца з дапамогай кіназдымкі падзей рэчаіснасці; кінамастацтва;
2) тое, што і кінафільм;
3) тое, што і кінатэатр.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
стан
I (род. ста́ну) м. (туловище, телосложение) стан; фигу́ра ж.; стать ж.;
◊ ні са ста́ну ні з тва́ру — ни ко́жи ни ро́жи
II м.
1. род. ста́на (лагерь, стоянка) стан;
палявы́ с. — полево́й стан;
2. род. ста́ну (войско, воюющая сторона) стан;
варо́жы с. — вра́жеский стан;
3. род. ста́на уст. (административная единица) стан;
4. род. ста́ну разг. сосло́вие ср.
III (род. ста́на) м., тех. стан
IV (род. ста́ну) м., грам. зало́г
V (род. ста́ну) м. положе́ние ср.; состоя́ние ср.;
с. рэ́чаў — положе́ние (состоя́ние) дел;
у до́брым ста́не — в хоро́шем состоя́нии;
○ А́кты грамадзя́нскага ста́ну — юр. А́кты гражда́нского состоя́ния;
крыты́чны с. рэ́чыва — физ. крити́ческое состоя́ние вещества́;
змро́чны с. — мед. су́меречное состоя́ние;
◊ першабы́тны с. — шутл. первобы́тное состоя́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
куль
1. (мешок) мех, род. мяха́ м., мяшо́к, -шка́ м.;
2. (соломы) обл. куль, род. куля́ м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лён лён, род. лёну, ільну́, (после гласных) льну м., мн. ільна́, -но́ў, (после гласных) льны, род. льноў.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
малёк м., зоол. малёк, род. малька́ м., маля́ўка, -кі ж.;
мальки́ мн. малькі́, -ко́ў, маля́ўкі, род. маля́вак.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вопль м. ля́мант, -ту м.; крык, род. кры́ку м.; (плач) плач, род. пла́чу м.; галашэ́нне, -ння ср.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
би́вень (у слона, моржа) бі́вень, род. бі́ўня м.; (у кабана) іко́л, род. ікла́ м., мн. і́клы, -лаў.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
простре́лII м. (лекарственное растение семейства лютиковых) сон-трава́, род. сон-травы́ ж., сон, род. сну м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)