душо́к, -шку́, м. (разм.).
1. Пах ад чаго-н., што пачынае загніваць.
Рыба з душком.
2. перан. Ледзь прыметнае праяўленне чаго-н. (у поглядах, настроях і пад.).
Газета з ліберальным душком.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ёрш¹, ярша́, мн. яршы́, яршо́ў, м.
1. Невялікая прэснаводная касцістая рыба сямейства акунёвых з калючымі плаўнікамі.
2. Шчотка для мыцця бутэлек, посуду і пад.
|| прым. яршо́вы, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
журбо́тны, -ая, -ае.
1. Ахоплены журбою, сумны, маркотны.
Журботная песня.
Журботныя вочы.
2. Які выклікае журбу, сум (пра час, выгляд чаго-н. і пад.).
Журботная цішыня балот.
|| наз. журбо́тнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зару́бка, -і, ДМ -бцы, мн. -і, -бак, ж.
1. гл. зарубіць².
2. Метка, знак, зробленыя сякерай, нажом і пад. на чым-н.; засечка.
З. на дрэве.
|| прым. зару́бкавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напо́р, -у, м.
1. Дзеянне моцнай сілы; націск.
Н. ветру.
Не вытрымаць напору лёду.
2. Энергічнае ўздзеянне на каго-н.; напад, націск.
Пад напорам сяброў ён вымушаны быў прызнацца.
Н. ворага.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
настры́гчы, -рыгу́, -рыжэ́ш, -рыжэ́; -рыжо́м, -рыжаце́, -рыгу́ць; -ры́г, -гла; -рыжы́; -ры́жаны; зак., чаго.
Нарэзаць якую-н. колькасць чаго-н. (нажніцамі, спецыяльнай машынкай і пад.).
Н. воўны.
|| незак. настрыга́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шалупі́на, -ы, ж.
1. Вонкавая мяккая прыродная абалонка (плода, бульбы і пад.); скурка.
Абдзерці шалупіну з бульбіны.
2. мн. -ы, -пін. Адходы пасля ачысткі пладоў, бульбы.
Збіраць шалупіны на корм свінням.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
экспатрыя́нт, -а, М -нце, мн. -ы, -аў, м. (кніжн.).
Асоба, якая правяла экспатрыяцыю ці трапіла пад яе ўздзеянне.
|| ж. экспатрыя́нтка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -так.
|| прым. экспатрыя́нцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Papulas observatis alienas obsiti plurimis ulceribus
Вы[самі], пакрытыя мноствам язваў, выглядаеце чужыя пухіры.
Вы [сами], покрытые множеством язв, высматриваете чужие волдыри.
бел. Чужое бачыць пад лесам, а свайго не бачыць пад носам. У чужым воку бачым пылінку, а ў сваім не заўважаем бервяна. Лазня ўсіх мые, а сама ў брудзе. У чужым воку і порах відна, а ў сваім калода не відна.
рус. В чужом глазу сучок видит, а в своём бревна не замечает. Свои грехи за собой, а чужие перед собой. Сам пьёт, а людей за пьянство бьёт. В чужом глазу сучок велик. Бранила золовка невестку змеёй, а сама ядом брызжет.
фр. On voit la paille dans l’œil de son voisin mais non la poutre dans le sien (В глазу соседа видим соломинку, а не бревно в своём глазу). La bossu ne voit pas sa bosse mais il voit celle de son confrère (Горбатый видит не свой горб, а горб своего собрата).
англ. He who laughs at crooked men should walk very straight (Кто смеётся над кривым, должен ходить очень прямо).
нем. Den Balken im eigenen Auge nicht sehen, aber den Splitter im fremden (Не видеть бревно в своём глазу, но видеть осколок в чужом).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
rygor, ~u
м. дысцыпліна; строгі парадак;
trzymać w ~ze — трымаць у паслухмянасці;
pod ~em — пад пагрозаю
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)