Таўку́нчыкі ’камары’ (Сцяшк.), ’камары, што мітусяцца ў паветры клубком, таўкуць мак’ (Скарбы), ’від камароў’ (шчуч. Жыв. св.). Параўн. рус. дыял. толку́н ’камарыны рой (у цёплы летні вечар)’. Да таўчы́ся ’рухацца, таптацца на адным месцы’, гл. таўхаць, таўчы, адносна рускага слова гл. Фасмер, 4, 72 (параўноўвае з рус. толку́чка, гл. наступнае слова).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ко́рень в разн. знач. ко́рань, -ня м.;
сла́дкий ко́рень бот. чарнако́рань;
са́харный ко́рень бот. цукро́вы ко́рань;
квадра́тный ко́рень мат. квадра́тны ко́рань;
куби́ческий ко́рень мат. кубі́чны ко́рань;
показа́тель ко́рня мат. пака́зчык ко́раня;
знак ко́рня мат. знак ко́раня;
извлече́ние ко́рня мат. здабыва́нне ко́раня;
ко́рень сло́ва грам. ко́рань сло́ва;
◊
вы́рвать с ко́рнем вы́рваць з ко́ранем;
пусти́ть ко́рни пусці́ць карані́ (карэ́нне);
в ко́рне у ко́рані;
на корню́ (о хлебе) на ко́рані; (о лесе) на пні;
красне́ть до корне́й воло́с чырване́ць па са́мыя ву́шы (да са́мых вушэ́й);
смотре́ть в ко́рень глядзе́ць у ко́рань;
запря́чь ло́шадь в ко́рень запрэ́гчы каня́ ў агло́блі;
ходи́ть в корню́ ≅ хадзі́ць у агло́блях;
ко́рень зла ко́рань зла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Ле́ктра ’электрычнасць’ (б.-каш., Мат. Гом.). Скажонае народнае слова, як і драг. лётрыка (І. Лучыц-Федарэц).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лупоны ’суквецце сланечніку’ (карэліц., Сл. ПЗБ). Да лупі́ць 1. Суфікс ‑он, відавочна, пад уплывам слова бутон.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ґілёнь, ґіло́нь ’джала’ (Сл. паўн.-зах.). Сл. паўн.-зах. выводзіць гэта слова з літ. gyluonìs ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Добранадзе́йны ’добранадзейны’ (БРС). Здаецца, што гэта калька рус. благонадежный ’тс’. Добранадзе́йнасць калькуе відавочна, рус. слова благонадежность.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Нядо́віча (недо́віча) ’не так даўно, нядаўна’ (Бяльк.). Гл. надо́вечы ’тс’, пачатак слова заменены пад уплывам нядаўна.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Банкрат ’дамкрат’ (Бір. Дзярж.). Дыялектная трансфармацыя слова дамкра́т (гл.), мабыць, пад уплывам банка́рт ’байструк’. Жартаўлівае ўтварэнне?
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Бо́мка ’званочак’. Утварэнне ад дзеяслова бо́мкаць (гл.). Ад бо́мка далей утвараецца новае слова бо́ма ’тс’ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пецяру́к ’рука’ (ТС). З пецярык (гл.), у якім адбылася мена ы > у пад уплывам слова рука.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)