катаві́на Каляіна, след ад кола на дарозе (Краснап. Бяльк.). Тое ж катаві́на́ (Слаўг.).
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
адкаці́цца, -качу́ся, -ко́цішся, -ко́ціцца; зак.
1. Коцячыся, перамясціцца ў які-н. бок на пэўную адлегласць.
Кола адкацілася.
Хваля адкацілася ад берага (перан.).
2. перан. Пра войска: хутка адступіць пад націскам праціўніка.
Адкаціўся вораг за раку.
|| незак. адко́чвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
|| наз. адка́т, -у, М -ка́це, м.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расшы́рыць, -ру, -рыш, -рыць; -раны; зак., што.
1. Зрабіць больш шырокім. пашырыць.
Р. дарогу.
2. Павялічыць колькасна, у аб’ёме; пашырыць.
Р. вытворчасць.
3. Зрабіць больш шырокім па змесце, узмацніць; пашырыць.
Р. кругагляд.
Р. правы дэпутатаў.
Р. кола інтарэсаў.
|| незак. расшыра́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. расшырэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
readership [ˈri:dəʃɪp] n.
1. ко́ла чытачо́ў (якія чытаюць пераважна часопісы і газеты)
2. звыч. Readership зва́нне, паса́да дацэ́нта; дацэнту́ра ў англі́йскіх універсітэ́тах
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
жырако́мпас
(ад гр. gyros = кола, круг + компас)
тое, што і гіракомпас.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
жыраско́п
(ад гр. gyros = кола, круг + -скогі)
тое, што і гіраскоп.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
КАФЕІ́Н,
алкалоід, які ёсць у насенні кафейнага дрэва, лісці чайнага куста, арэхах кола і інш., вытворнае пурыну. Стымулюе ц. н. с., асабліва функцыі яе вышэйшых аддзелаў (павышае ўспрыманне, функцыі органаў пачуццяў, рухальную актыўнасць, разумовую і фіз. працаздольнасць, зніжае стомленасць і санлівасць), сасударухальны цэнтр, аказвае сасударасшыральнае ўздзеянне.
т. 8, с. 187
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КО́ЛЬСКІ ЗАЛІ́Ў,
заліў Баранцава м., каля паўн. берага Кольскага п-ва. Даўж. каля 57 км, шыр. 1—7 км, глыб. каля ўваходу 200—300 м. Упадаюць рэкі Тулома і Кола. Зімой замярзае каля берагоў. Прылівы паўсутачныя (да 4 м). У К.з. — незамярзаючыя парты Мурманск і Севераморск.
т. 8, с. 393
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Абрэ́нджа ’металічнае кальцо для замацавання стужцы кола’ (Нік. Очерки) < польск. obręcz ’абруч’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
паразі́тны биол., тех. парази́тный;
п. грыб — парази́тный гриб;
~ныя то́кі — парази́тные то́ки;
~нае ко́ла — парази́тное колесо́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)