АЛІГАФРЭНАПСІХАЛО́ГІЯ (ад аліга... + грэч. phrēn розум + псіхалогія),
раздзел спец. псіхалогіі, які вывучае псіхічнае развіццё і магчымасць яго карэкцыі ў дзяцей з інтэлектуальнымі недахопамі, распрацоўвае метады і прыёмы выхавання і навучання такіх дзяцей. Даныя алігафрэнапсіхалогіі выкарыстоўваюць у алігафрэнапедагогіцы. На Беларусі пытанні алігафрэнапсіхалогіі распрацоўваюць у Бел.пед. ун-це, Ін-це павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў адукацыі. Даследаваны асаблівасці мыслення (Т.А.Працко), моўнай дзейнасці (К.Г.Ярмілава, Л.Г.Алексіна) разумова адсталых дзяцей, выяўленчай дзейнасці вучняў дапаможных школ (З.А.Апацкая), псіхал. структура затрымкі псіхічнага развіцця ў дзяцей дашкольнага ўзросту (А.С.Сляповіч).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Вум ’розум’ (Грыг., Др.-Падб., Шат., Бяльк., Жд., 3, КСТ, Нар. сл.), ум ’тс’ (ваўк., Федар., 4), укр.ум, рус.ум, вум (Растаргуеў, Бранск.), ст.-рус.умъ, польск.um, чэш.um, славац.um, славен.um, серб.-харв.у̑м, макед.ум, балг.ум, ст.-слав.оумъ. Роднаснае да літ.aumuõ ’розум’, omenìs, omena ’прытомнасць’, omė̃ ’звычка’ (Фасмер, 4, 161; Махэк₂, 669; Младэнаў, 651; Фрэнкель, 26). Фрэнкель (там жа) прыводзіць іншыя балт. паралелі і ўказвае на неабходнасць аддзяліць іх ад слоў, утвораных пры дапамозе розных прэфіксаў ад і.-е. кораня ‑men‑ (слав.*mьněti) тыпу aũmonis ’бессэнсоўны’ і пад. Параўн. таксама Атрэмбскі, Gramatyka, 180, які сцвярджае, што ўсе літ. словы на ‑monis працягваюць даўнія ўтварэнні з асновай ‑men‑.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
hide2[haɪd]v.(hid, hidden) хава́ць; хава́цца
♦
hide one’s light under a bushelBrE уто́йваць свой ро́зум і та́лент; быць залі́шне сці́плым
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
theoretical[θɪəˈretɪkl]adj.
1. тэарэты́чны;
theore tical arithmetic тэо́рыя лі́чбаў;
theoretical learning тэарэты́чныя ве́ды
2. аналіты́чны, схі́льны да тэарэтызава́ння;
a theoretical mind аналіты́чны ро́зум
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
virile[ˈvɪraɪl]adj.
1. мужчы́нскі; узмужне́лы; ста́лы;
virile courage му́жнасць
2. му́жны; мо́цны, ду́жы;
a virile mind жывы́ро́зум;
virile sports спорт для мужчы́ны
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
impenetrable
[ɪmˈpenɪtrəbəl]
adj.
1) непрахо́дны (лес); непраніка́льны
2) неўспрыма́льны да но́вага (чалаве́к, ро́зум)
3) недасту́пны (ро́зуму)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
mobile
[ˈmoʊbəl]
adj.
рухо́мы, перасо́ўны, пераво́зны, перано́сны
mobile home — перасо́ўная ха́та
a mobile mind — гну́ткі ро́зум
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
вар’яце́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; незак.
1. Траціць розум, даходзіць да псіхічнага расстройства.
2.перан. Бурна і хаатычна праяўляцца. Громы з перунамі вар’яцелі, зліваючыся ў адну суцэльную кананаду.Якімовіч.Вар’яцеў.. Сож. Шалела завіруха, Маланкі бліскалі, а дождж, А град сек доўга, глуха.Куляшоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
азары́цца, ‑рыцца; зак.
1. Ярка асвяціцца; стаць агністым. Усё навокал азарылася веснавым святлом. □ Неяк адразу ноч азарылася чырвоным полымем, а над ім падымаўся ўгору дым.Асіпенка.