Ала́дка (БРС, Інстр. I, Гарэц., Касп., КТС, Вешт.), аладчынка ’дзежачка, у якой рашчыняюць цеста на аладкі’ (Янк. I). Укр.оладок, рус.оладья, ст.-рус.оладьꙗ < ст.-грэч.ἐλάδιον < *ἔλαιον ’алей’, Фасмер, Этюды, 134.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АЛЕ́Я (франц. allēe),
дарога ў парках, лесапарках, скверах, на бульварах, вуліцах, абапал абсаджаная дрэвамі або кустамі. Важны кампазіцыйны элемент паркавых ландшафтаў і азелянення нас. пунктаў, выконвае ахоўныя функцыі. Тыпы алей — прамыя ў рэгулярных і крывалінейныя ў пейзажных парках і садах.
Для алей часцей выкарыстоўваюць высакарослыя і шыракакронавыя пароды (дуб звычайны, ліпа драбналістая, клён вастралісты, лістоўніца еўрапейская, граб звычайны, елка, вяз і інш.). Сярэдняя адлегласць паміж дрэвамі 5 м, паміж радамі 10 м. У прысадах часам ствараюць нішы для лавак, скульптуры малых арх. формаў.
Бярозавая алея ў Цэнтральным батанічным садзе АН Беларусі ў Мінску.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КАЛЯ́НДРА (Coriandrum),
род кветкавых раслін сям. парасонавых. 2 віды. Пашыраны ў Міжземнамор’і. На Беларусі вырошчваецца К. пасяўная (C. sativum), зрэдку трапляецца як пустазелле.
К. пасяўная — аднагадовая травяністая расліна выш. да 80 см з тонкім верацёнападобным коранем. Сцябло рабрыстае, прамастойнае. Прыкаранёвае лісце трохраздзельнае, сцябловае — перыстарассечанае. Кветкі дробныя, белыя ці ружовыя, у складаных парасоніках. Плады — шарападобныя 2-сямянкі з моцным пахам, змяшчаюць 0,7—1,5% эфірнага і 17—24% тлустага алею. Выкарыстоўваецца ў парфумерна-касметычнай прам-сці (эфірны алей), тэхніцы (тлусты алей), хлебна-кандытарскай і лікёра-гарэлачнай вытв-сці (зялёная расліна і плады), медыцыне (плады). Меданос.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ру́жавы, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да ружы. Ружавы ліст.// Прыгатаваны з руж. Ружавае варэнне.// Атрыманы з ружы. Ружавы алей.
2.узнач.наз.ру́жавыя, ‑ых. Тое, што і ружакветныя.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
niedogon, ~u
м.
1. недаразвітае сцябло;
2. сівушны алей
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
канапля́ны Hánf-, hánfen, hänfen;
канапля́нае се́мя Hánfsamen m -s, -;
канапля́ны але́й Hánf¦öl n -(e)s
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
мінда́льны Mándel-;
кул.мінда́льны але́й Mándelöl n -(e)s;
мінда́льнае пячэ́нне Mándelgebäck n -(e)s
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
эўкалі́птавы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да эўкаліпта, уласцівы яму. Эўкаліптавае лісце. Эўкаліптавы ствол.// Які складаецца з эўкаліптаў (пра лес, парк і пад.). // Які зроблены з эўкаліпту, атрыманы з яго. Эўкаліптавы алей.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
подсо́лнечный
1. падсо́нечны; (солнечный) со́нечны;
подсо́лнечная сторона́ со́нечны бок;
2. (отподсо́лнечник) слане́чнікавы;
подсо́лнечное ма́сло (слане́чнікавы) але́й;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
эфи́рныйв разн. знач. эфі́рны;
эфи́рное ма́сло эфі́рны але́й;
эфи́рное пиро́жное эфі́рнае піро́жнае;
эфи́рные во́лны эфі́рныя хва́лі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
