няўме́ка, -і, ДМ -у, Т -ам, м.; ДМ -ме́цы, Т -ай (-аю), ж., мн. -і, -ме́к (разм.).
Няўмелы, няздатны да чаго-н. чалавек.
І н. спячэ, як з засека цячэ (прыказка).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сысу́н, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Дзіцяня млекакормячай жывёліны, якое ссе маці.
2. Немаўля (разм., жарт.).
3. перан. Малады, нявопытны ў якой-н. справе чалавек.
|| памянш. сысуно́к, -нка́, мн. -нкі́, -нко́ў, м.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
самаду́р, -а, мн. -ы, -аў, м.
Чалавек, які дзейнічае па асабістым капрызе, не лічачыся з іншымі людзьмі.
|| ж. самаду́рка, -і, ДМ -рцы, мн. -і, -рак (разм.).
|| прым. самаду́рскі, -ая, -ае.
Самадурскія звычкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
састарэ́лы, -ая, -ае.
1. Які стаў стары.
С., хваравіты чалавек.
Дом для састарэлых (наз.).
2. перан. Які перастаў быць сучасным; устарэлы.
С. метад.
Састарэлае адзенне (нямоднае).
|| наз. састарэ́ласць, -і, ж. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
скаці́на, -ы, ж. (разм.).
1. зб. Буйная сельскагаспадарчая жывёла.
Пасвіць скаціну.
Пагнаць скаціну ў поле.
2. перан. Грубы, бяздушны чалавек (груб., лаянк.).
|| памянш.-ласк. скаці́нка, -і, ДМ -нцы, ж. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пра́вы¹, -ая, -ае.
1. Які знаходзіцца, размешчаны з боку, што з’яўляецца процілеглым леваму.
Правая рука (таксама перан.: галоўны памочнік). П. бераг ракі.
2. У палітыцы: кансерватыўны, рэакцыйны, варожы ўсякаму прагрэсу.
Чалавек правых поглядаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прамаліне́йны, -ая, -ае.
1. Які размешчаны, ідзе па прамой лініі.
П. рух.
2. перан. Шчыры і прамы, але пазбаўлены неабходнай гібкасці; аднабаковы.
П. чалавек. П. адказ.
Дзейнічаць прамалінейна (прысл.).
|| наз. прамаліне́йнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паніжэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е; зак.
1. Зрабіцца ніжэйшым або размясціцца ніжэй.
Чалавек ад страху паніжэў.
Сонца паніжэла.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Паменшыцца (пра ўзровень, інтэнсіўнасць і пад.).
Напружанне току паніжэла.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пі́льны, -ая, -ае.
1. Які патрабуе неадкладнага выканання, неабходны, тэрміновы.
Пільная работа.
Пільная патрэба.
2. Старанны, руплівы.
П. у рабоце чалавек.
3. Уважлівы, неаслабны.
Пільная праверка.
Пільна (прысл.) сачыць.
|| наз. пі́льнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
АШАРЫ́, аль-Ашары Абу-ль-Хасан Алі Ібн Ісмаіл (873, Басра — 935), арабскі багаслоў, адзін з заснавальнікаў каламу—мусульм. артадаксальнай схаласт. тэалогіі. Яго вучэнне — спроба кансалідаваць суніцкае веравучэнне на аснове сінтэзу мутазілізму і ханбазілізму (гл. ў арт. Іслам). Асн. творы — «Вучэнне мусульман» і «Тлумачэнне асноў веры». Сцвярджаў абсалютны характар божай усёмагутнасці, рэальнае існаванне божых атрыбутаў, багатворнасць Карана. Адказнасць чалавека за свае дзеянні імкнуўся абгрунтаваць з дапамогай тэорыі, паводле якой чалавечыя ўчынкі робяцца непасрэдна Богам, а чалавек вольны быццам бы прыпісваць іх сабе.
т. 2, с. 166
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)