карэ́тта

‘марская чарапаха’

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. карэ́тта карэ́тты
Р. карэ́тты карэ́ттаў
Д. карэ́тце карэ́ттам
В. карэ́тту карэ́ттаў
Т. карэ́ттай
карэ́ттаю		 карэ́ттамі
М. карэ́тце карэ́ттах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

чарапа́шка, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.

1. гл. чарапаха.

2. Насякомае атрада клапоў, небяспечны шкоднік злакавых раслін.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ску́рысты, -ая, -ае.

Які мае скуру або з паверхняй, падобнай на скуру.

Скурыстае лісце.

Скурыстая перапонка.

Скурыстая чарапаха (з целам, пакрытым скурай).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

terrapin [ˈterəpɪn] n. zool. вадзяна́я чарапа́ха

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

tortoise [ˈtɔ:təs] n. чарапа́ха;

a giant tortoise гіга́нцкая чарапа́ха

♦

set the hare to catch the tortoise ≅ ско́чыць вышэ́й галавы́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

żółw

м. чарапаха

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

БАЛО́ТНЫЯ ЧАРАПА́ХІ (Emys),

род прэснаводных чарапах. 2 віды. Еўрапейская балотная чарапаха (Emys orbicularis) жыве ў Паўн.-Зах. Афрыцы і Азіі, Еўропе; амерыканская (Emys blandingi) — на ПнУ ЗША і на Пд Канады. На Беларусі зрэдку на Пд (бас. Прыпяці), ПдЗ і ПдУ трапляецца еўрапейская балотная чарапаха, занесеная ў Чырв. кнігу. Жывуць у мелкіх малапраточных вадаёмах, выходзяць на сушу.

Цела (даўж. 15—25 см) укрыта касцявым і рагавым панцырам. Кормяцца рознымі беспазваночнымі, водарасцямі, рыбай. Палавая спеласць у 6—8 гадоў. Адкладваюць 5—10 яец у ямку, якую самка капае на беразе вадаёма. Зімуюць на дне вадаёмаў.

Балотная чарапаха еўрапейская.

т. 2, с. 260

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Schíldkröte f -, -n заал. чарапа́ха

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

turtle [ˈtɜ:tl] n. чарапа́ха (асабліва марская)

♦

turn turtle infml перавярну́цца (пра лодку)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

szylkret, ~u

м. марская чарапаха

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)