Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
чарапа́шка, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.
1.гл.чарапаха.
2. Насякомае атрада клапоў, небяспечны шкоднік злакавых раслін.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ску́рысты, -ая, -ае.
Які мае скуру або з паверхняй, падобнай на скуру.
Скурыстае лісце.
Скурыстая перапонка.
Скурыстая чарапаха (з целам, пакрытым скурай).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
terrapin[ˈterəpɪn]n.zool. вадзяна́я чарапа́ха
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
tortoise[ˈtɔ:təs]n.чарапа́ха;
a giant tortoise гіга́нцкая чарапа́ха
♦
set the hare to catch the tortoise ≅ ско́чыць вышэ́й галавы́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
żółw
м.чарапаха
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
БАЛО́ТНЫЯ ЧАРАПА́ХІ (Emys),
род прэснаводных чарапах. 2 віды. Еўрапейская балотная чарапаха (Emys orbicularis) жыве ў Паўн.-Зах. Афрыцы і Азіі, Еўропе; амерыканская (Emys blandingi) — на ПнУ ЗША і на Пд Канады. На Беларусі зрэдку на Пд (бас. Прыпяці), ПдЗ і ПдУ трапляецца еўрапейская балотная чарапаха, занесеная ў Чырв. кнігу. Жывуць у мелкіх малапраточных вадаёмах, выходзяць на сушу.
Цела (даўж. 15—25 см) укрыта касцявым і рагавым панцырам. Кормяцца рознымі беспазваночнымі, водарасцямі, рыбай. Палавая спеласць у 6—8 гадоў. Адкладваюць 5—10 яец у ямку, якую самка капае на беразе вадаёма. Зімуюць на дне вадаёмаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Schíldkrötef -, -n заал.чарапа́ха
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
turtle[ˈtɜ:tl]n.чарапа́ха (асабліва марская)
♦
turn turtleinfml перавярну́цца (пра лодку)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
БАКАШЫ́ЙНЫЯ ЧАРАПА́ХІ (Pleurodira),
падатрад паўзуноў. 2 сям.: пеламедузавыя і змеяшыйныя чарапахі, 13 родаў, 45 відаў. Пашыраны ў прэсных водах Паўд. Амерыкі, Афрыкі, Аўстраліі, а-воў Мадагаскара і Новай Гвінеі.
Даўж. панцыра 30—77 см. Шыя доўгая; могуць выгінаць яе ўбок і закладваць пад панцыр. Ногі пераважна пляскатыя, на пальцах плавальныя перапонкі. Кормяцца дробнымі рыбамі. Мяса і яйцы некаторых выкарыстоўваюць у ежу.
