1. Хваравіты стан, які суправаджаецца гарачкай і дрыготкай.
Трэсціся як у ліхаманцы.
2.перан. Узбуджаны, трывожны стан, празмерна паспешлівая дзейнасць.
Біржавая л.
3.разм.Трасца (малярыя).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лихома́нкаобл. ліхама́нка, -кі ж., тра́сца, -цы ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
трясу́чка(лихорадка) прост.тра́сца, -цы ж., ліхама́нка, -кі ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ту́пнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; зак.
1.Аднакр.да тупаць.
2.Разм. Станцаваць. [Яўмень:] Мо’ і мы, свацця, тупнем, трасца ім у бок?Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
malaria
[məˈleriə]
n.
маляры́я f., бало́тная ліхама́нка, тра́сцаf.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
swamp fever
маляры́я f., бало́тная ліхама́нка, тра́сцаf.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
*Стагно́ту, стогно́ту прысл. ‘дзе там; чорта з два’ (Клім.). Укр.палес.стогно́ту ‘тс’. Няясна. Магчыма, эліпс выразу стогноту табе, дзе стогнота да стагнаць (гл.). Параўн. адна трасца ‘ўсё адно’, трасца на яго галаву і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гаршчо́к, -шка́, мн. -шкі́, -шко́ў, м.
Гліняная пасудзіна са звужаным дном для варкі стравы, для малака, для пакаёвых раслін і пад.
Смачны баршчок, ды малы г. (прыказка). Калі гаспадар з гаспадыняю сварацца, дык у гаршку трасца варыцца (прыказка).
|| памянш.гаршчо́чакігаршчэ́чак, -чка, мн. -чкі, -чкаў, м.
|| прым.гаршко́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
МАЛЯРЫ́Я (італьян. malaria ад mala aria дрэннае паветра; раней меркавалі, што хвароба выклікаецца дрэнным паветрам),
перамежная трасца, паразітарная хвароба чалавека, якую выклікаюць аднаклетачныя арганізмы — плазмодыі. Пераносчык — самка малярыйнага камара. Пашырана ў краінах Афрыкі, Азіі, Паўд. Амерыкі, існуюць ачагі ў Азербайджане, Дагестане, Таджыкістане. На Беларусі ліквідавана ў 1950-я г. Крыніца хваробы — хворы на М. чалавек ці паразітаносьбіт. Заражэнне адбываецца пры ўкусе камара. Узбуджальнік пранікае ў кроў чалавека і заносіцца ў печань, дзе размнажаецца, потым укараняецца ў эрытрацыты. Разбурэнне эрытрацытаў суправаджаецца прыступамі ліхаманкі, дрыжыкамі, павялічваюцца селязёнка, печань. Ускладненні: малярыйная кома, анемія, нырачная недастатковасць. Адрозніваюць 4 формы М., найб. цяжкая трапічная. Лячэнне тэрапеўтычнае.