ушу́шквацца несов., возвр., страд., обл. (тепло одеваться) заку́тываться, уку́тываться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ІВАНО́Ў (Аляксандр Васілевіч) (19.2.1919, Масква — 24.12.1964),

бел. матэматык. Д-р тэхн. н. (1958), праф. (1962). Скончыў Маскоўскі пед. ін-т (1941). З 1957 у Ін-це энергетыкі, з 1959 у Ін-це матэматыкі і выліч. тэхнікі АН БССР. Адначасова выкладаў у БДУ. Навук. працы па аналіт. тэорыі цеплаправоднасці, канечных інтэгральных пераўтварэннях, аперацыйным вылічэнні.

Тв.:

Операционный метод в задачах теплопроводности и тепло- и массопереноса // Теплофизика в литейном производстве. М., 1963.

т. 7, с. 150

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

цеплыня́ ж., в разн. знач. теплота́, тепло́ ср.; (о погоде — ещё) теплы́нь;

ц. це́ла — теплота́ те́ла;

душэ́ўная ц. — душе́вная теплота́ (душе́вное тепло́)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

цяпло́ ср.

1. тепло́, теплота́ ж.;

2. обл. ого́нь м.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ДЖАБА́РАЎ (Джуманіяз) (н. 25.11.1930, кішлак Пулаты Кашкадар’інскай вобл., Узбекістан),

узбекскі паэт. Засл. дз. маст. Узбекістана (1980). Скончыў Сярэднеазіяцкі ун-т (Ташкент, 1952). Друкуецца з 1950. Аўтар зб-каў паэзіі «Я слаўлю Радзіму» (1953), «Подых вясны» (1956), «Рэха гор» (1961), «Сшытак дваццаці дзён» (1967), «Хвіліны натхнення» (1971) і інш. Вядомы як перакладчык і драматург. Пераклаў на ўзб. мову асобныя творы Я.​Купалы. На бел. мову асобныя творы Дж. пераклалі Р.​Барадулін, В.​Іпатава.

Тв.:

Рус. пер. — Родное тепло. Ташкент, 1982;

Убежденность. Ташкент, 1982.

т. 6, с. 83

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПЕРЭЛЬМА́Н (Тэадор Львовіч) (30.9.1933, Мінск — 12.10.1974),

бел. фізік. Д-р фіз.-матэм. н. (1969), праф. (1970). Скончыў БДУ (1957). З 1957 у Ін-це цепла- і масаабмену АН Беларусі (з 1963 заг. лабараторыі), адначасова выкладаў у БДУ. Навук. працы па матэм. фізіцы, тэорыі цеплаправоднасці, цеплафізіцы, стат. фізіцы. Распрацаваў (разам з А.В.Лыкавым) тэарэт. асновы спалучаных задач цеплаабмену пры знешнім абцяканні цел і метады іх рашэння. Даследаваў асаблівасці працэсаў пераносу пры сублімацыі цвёрдых цел у вакуум.

Тв.:

Тепло- и массообмен в процессах сублимации в вакууме. М., 1973 (разам з Дз.​П.​Лебедзевым);

Диффузия в сложных молекулярных структурах. Мн., 1974 (разам з С.​Г.​Галакціёнавым, Р.​В.​Нікіфаровічам);

Физика биологических мембран. М., 1976 (у сааўт.).

М.​М.​Далгіх.

т. 12, с. 325

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЛЫ́КАЎ (Аляксей Васілевіч) (20.9.1910, г. Кастрама, Расія — 28.6.1974),

бел. вучоны ў галіне цепла- і масапераносу. Акад. АН Беларусі (1956), д-р тэхн. н. (1940), праф. (1941). Засл. дз. нав. і тэхн. РСФСР (1957). Скончыў Яраслаўскі пед. ін-т (1930). З 1956 дырэктар Ін-та цепла- і масаабмену АН Беларусі, адначасова заг. кафедры БДУ. Навук. працы па цепла- і масапераносе, цеплаправоднасці, тэарэт. асновах буд. цеплафізікі, тэорыі сушкі. Атрымаў сістэму дыферэнцыяльных ураўненняў для апісання сумеснага пераносу цяпла і масы, выкарыстаў гіпербалічнае ўраўненне для апісання працэсу цеплаправоднасці руху вадкасці ў капілярах, развіў метады рашэння спалучаных задач цепла- і масаабмену. Дзярж. прэмія СССР 1951. Яго імем наз. Акад. навук. комплекс «Інстытут цепла- і масаабмену Нац. АН Беларусі».

Тв.:

Теоретические основы строительной теплофизики. Мн., 1961;

Теория тепло- и массопереноса. М.; Л., 1963 (разам з Ю.​А.​Міхайлавым);

Теория сушки 2 изд. М., 1968.

А.В.Лыкаў.

т. 9, с. 382

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Mihi istic nec seritur, nec metitur

Ад гэтага мне ні сяўбы, ні жніва.

От этого мне ни посева, ни жатвы.

бел. Ні спору ні ўмалоту. Ні ўдою ні ўбою.

рус. Ни тепло ни холодно. Ни от ветра затулья, ни от дождя покрышки. Ни два ни полтора. Ни из короба ни в короб. Ни от камени мёду ни от Фофана приплоду.

фр. Aucune différence (Без разницы).

англ. It makes no difference (He имеет значения/без разницы).

нем. Weder warm noch kalt (Ни тепло ни холодно).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

вы́свістаць сов.

1. вы́свистать, вы́свистеть;

в. маты́ў — вы́свистать моти́в;

2. разг. вы́дуть;

ве́цер ха́ту ~таў — ве́тер вы́дул тепло́ из избы́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

вы́свідраваць сов.

1. вы́сверлить; (буравом — ещё) вы́буравить, вы́бурить;

в. дзі́рку — вы́сверлить ды́рку;

2. разг. вы́дуть;

ве́цер ~ваў пако́й — ве́тер вы́дул тепло́ из ко́мнаты

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)