Сістэ́ма ‘лад’, ‘сувязь элементаў паміж сабой, размешчаных у пэўным парадку’ (ТСБМ), сыстэ́ма ‘тс’ (Ласт., Некр. і Байк., Стан.). Запазычанне з заходнееўрапейскіх моў праз рус. систе́ма ‘тс’ ці польск. systema, system ‘тс’. У значэнні ‘нервовая сістэма’ з’яўляецца ў пачатку XX ст. (Крамко, Гіст. мовы, 2, 146). Франц. système з лац. systēma ад грэч. σύστημα ‘складанне, укладанне’; гл. Фасмер, 3, 628; Брукнер, 512; ЕСУМ, 5, 244.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

сістэ́ма

(гр. systema = злучэнне, складзенае з частак)

1) сукупнасць заканамерна звязаных паміж сабой элементаў (прадметаў, з’яў, поглядаў, ведаў і г. д.), якія складаюць пэўнае цэласнае ўтварэнне, адзінства;

2) пэўны парадак у размяшчэнні і сувязі частак чаго-н. (напр. с. механізмаў);

3) форма арганізацыі чаго-н. (напр. выбарчая с.);

4) сукупнасць прынцыпаў, якія служаць асновай якога-н. вучэння (напр. філасофская с. Гегеля);

5) форма грамадскага ладу (напр. дзяржаўная с.);

6) сукупнасць органаў, якія маюць агульную функцыю (напр. нервовая с.);

7) канструкцыя (напр. с. самалёта).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

інтэрнэ́т-сістэ́ма

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. інтэрнэ́т-сістэ́ма інтэрнэ́т-сістэ́мы
Р. інтэрнэ́т-сістэ́мы інтэрнэ́т-сістэ́м
Д. інтэрнэ́т-сістэ́ме інтэрнэ́т-сістэ́мам
В. інтэрнэ́т-сістэ́му інтэрнэ́т-сістэ́мы
Т. інтэрнэ́т-сістэ́май
інтэрнэ́т-сістэ́маю		 інтэрнэ́т-сістэ́мамі
М. інтэрнэ́т-сістэ́ме інтэрнэ́т-сістэ́мах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

крос-сістэ́ма

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. крос-сістэ́ма крос-сістэ́мы
Р. крос-сістэ́мы крос-сістэ́м
Д. крос-сістэ́ме крос-сістэ́мам
В. крос-сістэ́му крос-сістэ́мы
Т. крос-сістэ́май
крос-сістэ́маю		 крос-сістэ́мамі
М. крос-сістэ́ме крос-сістэ́мах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

спліт-сістэ́ма

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. спліт-сістэ́ма спліт-сістэ́мы
Р. спліт-сістэ́мы спліт-сістэ́м
Д. спліт-сістэ́ме спліт-сістэ́мам
В. спліт-сістэ́му спліт-сістэ́мы
Т. спліт-сістэ́май
спліт-сістэ́маю		 спліт-сістэ́мамі
М. спліт-сістэ́ме спліт-сістэ́мах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

тэст-сістэ́ма

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. тэст-сістэ́ма тэст-сістэ́мы
Р. тэст-сістэ́мы тэст-сістэ́м
Д. тэст-сістэ́ме тэст-сістэ́мам
В. тэст-сістэ́му тэст-сістэ́мы
Т. тэст-сістэ́май
тэст-сістэ́маю		 тэст-сістэ́мамі
М. тэст-сістэ́ме тэст-сістэ́мах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

блок-сістэ́ма

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. блок-сістэ́ма блок-сістэ́мы
Р. блок-сістэ́мы блок-сістэ́м
Д. блок-сістэ́ме блок-сістэ́мам
В. блок-сістэ́му блок-сістэ́мы
Т. блок-сістэ́май
блок-сістэ́маю		 блок-сістэ́мамі
М. блок-сістэ́ме блок-сістэ́мах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

блок-сістэ́ма ж., ж.-д. блок-систе́ма

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

му́льты-спліт-сістэ́ма

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. му́льты-спліт-сістэ́ма му́льты-спліт-сістэ́мы
Р. му́льты-спліт-сістэ́мы му́льты-спліт-сістэ́м
Д. му́льты-спліт-сістэ́ме му́льты-спліт-сістэ́мам
В. му́льты-спліт-сістэ́му му́льты-спліт-сістэ́мы
Т. му́льты-спліт-сістэ́май
му́льты-спліт-сістэ́маю		 му́льты-спліт-сістэ́мамі
М. му́льты-спліт-сістэ́ме му́льты-спліт-сістэ́мах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Музычная сістэма, гл. Гукавая сістэма

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)